Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Today Press
Τις ξεκάθαρες θέσεις του για τα σημαντικά ζητήματα που απασχολούν τα Κύθηρα και τα Αντικύθηρα καταθέτει με συνέντευξη του στην TODAY PRESS ο δήμαρχος των νησιών, κ. Ευστράτιος Χαρχαλάκης. Μεταξύ άλλων, αναφέρεται και στα ζητήματα του τουρισμού, της ύδρευσης και των συγκοινωνιών.
Ποιο είναι το στρατηγικό πλάνο του Δήμου για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και την εξασφάλιση επαρκούς ποσίμου νερού για κατοίκους και επισκέπτες, δεδομένης της κλιματικής κρίσης;
Από το 2014 που ανέλαβα τη Δημοτική Αρχή μέχρι και σήμερα έχουμε αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμο χρηματοδοτικό μέσο για την εκτέλεση μεγάλων έργων στον τομέα της ύδρευσης. Χαρακτηριστικά: εκτεταμένα νέα δίκτυα σε όλο το νησί, 6 μονάδες αφαλάτωσης (η 1 στα ακριτικά Αντικύθηρα), σύγχρονα συστήματα τηλεμετρίας, νέες δεξαμενές, ψηφιακά υδρόμετρα, νέες γεωτρήσεις κ.λπ. Το σύστημα που προωθούμε είναι μεικτό: γεωτρήσεις και αφαλατώσεις συνδυαστικά. Παράλληλα, με τα νέα δίκτυα, καταργούμε τα παλαιά που υπήρχαν από δεκαετιών και μειώνουμε δραστικά τις απώλειες. Παραμένει μία περιοχή, ωστόσο, τα κεντρικά Κύθηρα, όπου ενισχύουμε τις δεξαμενές με μεταφορά νερού με βυτία. Και αυτό το πρόβλημα όμως επιλύεται καθώς τις επόμενες ημέρες θα διεξαχθεί ο διαγωνισμός για τη μεταφορά του νερού των αφαλατώσεων στο κεντρικό νησί, έργο π/υ 1.500.000€ που χρηματοδοτήθηκε από το ΥΠΕΝ.
Πώς σχεδιάζει η δημοτική αρχή να ισορροπήσει την τουριστική προβολή του νησιού με την αντοχή των υπαρχουσών υποδομών (οδικό δίκτυο, απορρίμματα, πάρκινγκ) κατά τους καλοκαιρινούς μήνες;
Το ζήτημα της φέρουσας ικανότητας των υποδομών σε σχέση με την τουριστική επέκταση μας έχει απασχολήσει πάρα πολύ. Θα τολμούσα να πω ότι ο Δήμος Κυθήρων είναι πρωτοπόρος στο δημόσιο διάλογο για το θέμα αυτό, καθώς τον Οκτώβριο του 2025 διοργανώσαμε στα Κύθηρα Διεθνές Συνέδριο πάνω στα ζητήματα της φέρουσας ικανότητας των υπό τουριστική ανάπτυξη περιοχών, με τη συμμετοχή ακαδημαϊκών, επιστημόνων, εκπροσώπων φορέων και υπουργείων, στο οποίο δόθηκε εκτενής δημοσιότητα. Πιστεύω ακράδαντα ότι η τουριστική επέκταση και ανάπτυξη είναι κούφια και σαθρή αν δεν μπορεί να υποστηριχθεί από τα απαραίτητα έργα υποδομής: διαχείριση στερεών και υγρών αποβλήτων, οδοποιία, λιμενικές υποδομές κ.λπ. Στα Κύθηρα έχουμε την ευτυχία να ολοκληρώνουμε την περίοδο αυτή το μεγάλο έργο του Αποχετευτικού Νοτίου Τμήματος, με π/υ 28.000.000€, ένα από τα μεγαλύτερα αντίστοιχα που εκτελούνται πανελλαδικώς. Παράλληλα έχουμε ολοκληρώσει στις προηγούμενες θητείες μεγάλα έργα οδοποιίας προς τις δημοφιλείς παραλίες αλλά και σε οικισμούς που βρίσκονταν κυριολεκτικά σε απομόνωση. Το ζήτημα των σκουπιδιών έχει λυθεί εδώ και σχεδόν 10 χρόνια, αφού τα Κύθηρα διαθέτουν σύγχρονη μονάδα διαχείρισης απορριμμάτων, η οποία λειτουργεί υπό την ευθύνη του ΕΔΣΝΑ. Παράλληλα βρισκόμαστε στο τελικό στάδιο ολοκλήρωσης των μελετών για νέα έργα οδοποιίας σε όλο το νησί, για το αποχετευτικό του βορείου τμήματος, για νέα έργα ύδρευσης, ενώ την περίοδο αυτή αδειοδοτούμε 5 μεγάλα λιμενικά έργα με στόχο τη χρηματοδότησή τους το επόμενο διάστημα.
Ποιες πιέσεις ασκεί ο Δήμος προς την κεντρική διοίκηση και τις εταιρείες για τη διασφάλιση σταθερών, συχνών και οικονομικών συγκοινωνιών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, ειδικά τη χειμερινή περίοδο;
Πρέπει να διευκρινίσω ότι στο συγκεκριμένο ζήτημα οι Δήμοι δεν αποφασίζουν, αλλά πιέζουν. Έχω την τιμή να συμμετέχω ως μέλος στο Συμβούλιο Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών (ΣΑΣ), ως εκπρόσωπος της ΚΕΔΕ. Στο ΣΑΣ βιώνω από πρώτο χέρι την αγωνία όλων των συναδέλφων Δημάρχων νησιών, αλλά και παράκτιων περιοχών, για σύγχρονη, ασφαλή και βιώσιμη συγκοινωνία. Πρέπει, όμως, να γνωρίζουν όλοι, ότι οι Δήμοι και το Κράτος δεν έχουν δικά τους πλοία. Τα πλοία ανήκουν στους πλοιοκτήτες. Ο ρόλος του Κράτους είναι ο καθορισμός των γραμμών με τέτοιο τρόπο, ώστε αφενός να εξυπηρετούνται επαρκώς οι προορισμοί, αφετέρου να τηρείται το συγκεκριμένο δημοσιονομικό πλαίσιο που υπάρχει, με βάση το οποίο το ετήσιο ποσό των επιδοτήσεων των αγόνων ακτοπλοϊκών γραμμών δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 150.000.000€ περίπου. Στα Κύθηρα έχουμε επαρκή ακτοπλοϊκή σύνδεση από/προς Πειραιά, Γύθειο, Κίσαμο Χανίων, Αντικύθηρα και Νεάπολη, με 2 διαφορετικά πλοία. Παράλληλα, εκτελούνται πτήσεις από την Αθήνα προς τα Κύθηρα, οι οποίες το χειμώνα θα πρέπει να αυξηθούν. Τέλος, αναμένουμε την πολυπόθητη ιδιωτικοποίηση του Κρατικού Αερολιμένα Κυθήρων προκειμένου να εκτελεστούν τα απαραίτητα έργα υποδομής που απαιτούνται για την βελτίωση της αεροπορικής συγκοινωνίας των Κυθήρων και την προσέλκυση πτήσεων charter.
Τι κίνητρα ή κοινωνικές δομές (υγεία, παιδεία, επιχειρηματικότητα) σκοπεύετε να ενισχύσετε, ώστε να κρατήσετε τους νέους ανθρώπους στο νησί και να αποτραπεί η ερήμωση των χωριών τον χειμώνα;
Είναι γεγονός ότι οι Δήμοι τείνουν εσχάτως να υποκαταστήσουν το Κράτος ειδικά στον τομέα των κοινωνικών επιδομάτων. Αυτό δεν θα πρέπει να παγιωθεί, καθώς είναι αρμοδιότητα των οικείων φορέων και υπηρεσιών π.χ. η επιδότηση ενοικίου των εκπαιδευτικών ή των ενστόλων στις νησιωτικές, ορεινές και μειονεκτικές περιοχές. Ωστόσο, οι Δήμοι “βάζουν βαθιά το χέρι στην τσέπη” για να παράσχουν επιδόματα σε σειρά επαγγελμάτων προκειμένου να μην ερημώσει η επαρχία. Ως Δήμος Κυθήρων δίνουμε επίδομα στους αγροτικούς γιατρούς του Νοσοκομείου Κυθήρων (4 θέσεις) και του Ιατρείου των Αντικυθήρων (2 θέσεις) από το 2016 (μέχρι σήμερα πάνω από 220.000€). Τα τελευταία χρόνια επιδοτούμε με 400€ το μήνα κάθε υπάλληλο του Δήμου (μόνιμο ή συμβασιούχο) που δεν έχει κατοικία στα Κύθηρα, ενώ πρόσφατα θεσπίσαμε επίδομα 200€/μήνα για όλους τους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στο νησί, πάνω από 40 άτομα. Αντιλαμβάνεται ο καθένας ότι τα ποσά αυτά είναι πολύ μεγάλα για έναν μικρό Δήμο, δεν προκύπτουν από κάποιου είδους χρηματοδότηση, αλλά προέρχονται απευθείας από τους ΚΑΠ. Η πιο σημαντική, όμως, κίνηση που κάναμε για να ενισχύσουμε την τοπική επιχειρηματικότητα και να κρατήσουμε τους νέους στον τόπο ήταν η υλοποίηση του προγράμματος LEADER, μέσω του οποίου εισέρρευσαν στην τοπική οικονομία σχεδόν 5.500.000€ με δικαιούχους μικρούς επιτηδευματίες, αγροτικούς συνεταιρισμούς και μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις. Έτσι, μέσω του LEADER, ενισχύθηκαν γενναία η τοπική παραγωγή μελιού, κρασιού και ελαιολάδου, ο κλάδος του τουρισμού και των υπηρεσιών, οι αλιείς, ενώ το νησί πλέον διαθέτει τη δική του μικροζυθοποιία και έχει πρωτοπορήσει στον πολλά υποσχόμενο κλάδο του αλιευτικού τουρισμού.
Πώς σκοπεύει ο Δήμος να προστατεύσει την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική ταυτότητα και το φυσικό κάλλος των Κυθήρων έναντι της άναρχης δόμησης ή μεγάλων επενδυτικών έργων (π.χ. ανεμογεννήτριες);
Τα Κύθηρα έχουν την ευτυχία να διαθέτουν ΓΠΣ (Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο) από τη δεκαετία το 1987. Το ΓΠΣ αποτέλεσε ανάχωμα στην άναρχη δόμηση και οδήγησε στην προστασία της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας του νησιού, όσον αφορά το φυσικό, δομημένο και ανθρωπογενές περιβάλλον του. Πλέον, αναμένουμε την οριστικοποίηση του ΤΠΣ (Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο) των Κυθήρων και για πρώτη φορά των Αντικυθήρων, μέσω του Προγράμματος Πολεοδομικής Μεταρρύθμισης “Κωνσταντίνος Δοξιάδης”, που φέρει την υπογραφεί του αείμνηστου Υφυπουργού Περιβάλλοντος Νίκου Ταγαρά. Ο Δήμος Κυθήρων ήταν μέσα στην πρώτη φάση του Προγράμματος και αναμένουμε πλέον την οριστική πρόταση. Παράλληλα, ως Δήμος και τοπική κοινωνία συνολικά αντιταχθήκαμε θεσμικά στα φαραωνικά σχέδια για τη δημιουργία τεράστιων αιολικών πάρκων στο νησί. Το αποτέλεσμα μας δικαίωσε καθώς τόσο από την ΕΠΜ περιοχών Natura, όσο και από το Ειδικό Χωροταξικό του Τουρισμού, απαγορεύονται πλέον στα Κύθηρα οι ανεμογεννήτριες.
Ευστράτιος Χαρχαλάκης για ΟΤΑ ΕΧΡΟ 2026
«Η Αυτοδιοίκηση απαιτεί δικτύωση»
Κύριε δήμαρχε, στις 8 και 9 Ιουνίου θα πραγματοποιηθεί η έκθεση ΟΤΑ EXPO στο Δημοτικό Ωδείο Αθηνών. Τι σημαίνουν τέτοιες πρωτοβουλίες για την Τοπική Αυτοδιοίκηση;
Η Αυτοδιοίκηση του 2026 απαιτεί δικτύωση. Όταν ασχολήθηκα με τα κοινά για πρώτη φορά, το 1999-2000, στην ηλικία των 18-19 ετών, η Αυτοδιοίκηση ήταν τελείως διαφορετική. Σήμερα, μετά από 3 συνεχείς θητείες ως Δήμαρχος, πιστεύω ότι εκθέσεις και δράσεις όπως η ΟΤΑ EXPO είναι άκρως απαραίτητες για τους εξής λόγους: άντληση καλών πρακτικών, δικτύωση και προώθηση συνεργειών. Οι Δήμοι και οι Δήμαρχοι δεν είμαστε κλεισμένοι σε κάποιου είδους μικρόκοσμο, αλλά μέρος μιας μεγάλης κοινωνίας, μιας αυτοδιοικητικής οικογένειας όπου ο ένας αντλεί από τον άλλον γνώσεις και εμπειρίες. Υπό το πρίσμα αυτό, οι αυτοδιοικητικές εκθέσεις και τα fora θα πρέπει να αναβαθμίζονται διαρκώς και οι Δήμοι να μετέχουν ενεργά.
