Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Today Press
Συνέντευξη στη Μάρθα Λεκκάκου
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αφορά μόνο την τεχνολογία. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο, κυβερνούμε, νομοθετούμε, ενημερωνόμαστε και τελικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η ίδια η Δημοκρατία στην ΕΕ», τονίζει στην TODAY PRESS ο ευρωβουλευτής της ΝΔ, Μανώλης Κεφαλογιάννης.
Ως Πρόεδρος της Μικτής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής ΕΕ-Τουρκίας, έχετε χαρακτηρίσει επανειλημμένα τις τουρκικές προκλήσεις (όπως τα θαλάσσια πάρκα ή οι παραβιάσεις του Δικαίου της Θάλασσας) «παράνομες και απαράδεκτες». Πιστεύετε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει πλέον τα εργαλεία για να επιβάλει τον σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας, ή παραμένει ένας «πολιτικός νάνος» που αδυνατεί να μιλήσει με ενιαία φωνή απέναντι στην Άγκυρα;
Η Τουρκία, ο δύστροπος γείτονάς μας, βρίσκεται σε ένα βέρτιγκο νεοθωμανικού μεγαλείου. Μία αναθεωρητική δύναμη που δεν εδράζεται στο Διεθνές Δίκαιο. Αλλά η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να κάνει εκπτώσεις στις θεμελιώδεις αρχές της. Η πρόοδος των ευρωτουρκικών σχέσεων μπορεί να υπάρξει μόνο στη βάση του πλήρους σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου συμπεριλαμβανομένου του Δικαίου της Θάλασσας και του ευρωπαϊκού κεκτημένου. Στην πρόσφατη Έκθεση Προόδου για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας καταθέσαμε σειρά τροπολογιών που αναδεικνύουν με σαφήνεια ότι ο σεβασμός της κυριαρχίας όλων των κρατών-μελών της ΕΕ και η πλήρης αναγνώρισή τους από την Τουρκία αποτελούν αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση για οποιαδήποτε ουσιαστική πρόοδο στις ενταξιακές της διαπραγματεύσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αναθεωρητική ρητορική που εκφράζεται μέσω της λεγόμενης «Γαλάζιας Πατρίδας», στις θεωρίες περί «γκρίζων ζωνών» στο Αιγαίο και στην προσπάθεια σύνδεσης της αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών του Ανατολικού Αιγαίου με ζητήματα κυριαρχίας, θέσεις που αντιβαίνουν ευθέως στο Διεθνές Δίκαιο και τις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι τροπολογίες καταγράφουν επίσης τη σοβαρή πρόκληση που συνιστά η διατήρηση της απειλής πολέμου (casus belli) κατά της Ελλάδας, σε περίπτωση άσκησης του νόμιμου και κυριαρχικού της δικαιώματος για επέκταση των χωρικών της υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, όπως προβλέπεται ρητά από τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Παράλληλα επισημαίνεται ότι το λεγόμενο μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.
Πρόσφατα καταθέσατε ερώτηση για τη μεταβλητότητα των τιμών των λιπασμάτων και την ανάγκη στήριξης των αγροτών. Με την παγκόσμια ενεργειακή κρίση να βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο τον Απρίλιο του 2026, ποια συγκεκριμένα μέτρα πρέπει να λάβει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να διασφαλίσει ότι το κόστος παραγωγής στην Ελλάδα δεν θα οδηγήσει σε επισιτιστική ανασφάλεια;
Οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και οι διαταραχές που επηρεάζουν τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας έχουν οδηγήσει σε νέα μεταβλητότητα στις τιμές των λιπασμάτων. Η τιμή της ουρίας ανήλθε πρόσφατα στα 583,50 δολάρια ανά μετρικό τόνο, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2022, ενώ η τιμή της αμμωνίας που εισάγεται στη βορειοδυτική Ευρώπη έφθασε σε υψηλό τριετίας, λόγω της αύξησης των τιμών του φυσικού αερίου.
Παρότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αντιμετωπίζει προς το παρόν άμεσες ελλείψεις λιπασμάτων, η έντονη μεταβλητότητα των τιμών ενδέχεται να αυξήσει σημαντικά το κόστος παραγωγής για τους Ευρωπαίους γεωργούς, σε μια περίοδο κατά την οποία ήδη βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένες τιμές εισροών και με αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα.
Αγροτικές οργανώσεις έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι η συνεχιζόμενη αστάθεια στις τιμές θα μπορούσε να υπονομεύσει την αγροτική παραγωγή και την επισιτιστική ασφάλεια στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση της χρήσης λιπασμάτων και σε αύξηση των τιμών των τροφίμων, ιδίως στις πιο ευάλωτες χώρες.
Με την ερώτηση που κατέθεσα ζητώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αντιμετωπίσει τις άμεσες επιπτώσεις της μεταβλητότητας των τιμών των λιπασμάτων στους Ευρωπαίους γεωργούς στο πλαίσιο των τρεχουσών γεωπολιτικών εντάσεων, να εξετάσει την υιοθέτηση προσωρινών μέτρων για τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας και της προσιτής τιμής των λιπασμάτων για τους γεωργούς της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων πιθανών προσαρμογών σε εμπορικά μέτρα ή στοχευμένων μηχανισμών στήριξης της αγοράς και να λάβει ώστε να ενισχυθεί η στρατηγική ανθεκτικότητα της ΕΕ και να μειωθεί η εξάρτησή της από εξωτερικές εισροές λιπασμάτων μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.
Τον Απρίλιο του 2026 παρουσιάσατε πρόταση για μια «Διεθνή Διάσκεψη για την Τεχνητή Νοημοσύνη». Ποιες είναι οι θεσμικές πτυχές της AI που σας ανησυχούν περισσότερο για το μέλλον της δημοκρατίας στην Ευρώπη και πώς μπορεί η Ελλάδα να πρωταγωνιστήσει σε αυτόν τον τομέα;
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αφορά μόνο την τεχνολογία. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο, κυβερνούμε, νομοθετούμε, ενημερωνόμαστε και τελικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η ίδια η Δημοκρατία στην ΕΕ. Η έκθεση στηρίζεται σε τέσσερις βασικούς άξονες :
Πρώτον: Η Τ.Ν πρέπει να παραμείνει απολύτως ευθυγραμμισμένη, με τις θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ. Έχοντας ως πυξίδα το άρθρο 2 της Συνθήκης, άρθρο που ορίζει τις θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ. Η Τεχνητή Νοημοσύνη πρέπει να υπηρετεί τον Άνθρωπο, όχι να τον υποκαθιστά. Να ενισχύει τη Δημοκρατία, όχι να τη διαβρώνει. Γιατί στη Δημοκρατία, οι αποφάσεις πρέπει, να εδράζονται στη λαϊκή βούληση και όχι να υποκαθίστανται από αλγορίθμους. Η Τεχνητή Νοημοσύνη πρέπει να λειτουργεί με διαφάνεια και λογοδοσία. Με πλήρη σεβασμό στο κράτος δικαίου και στα θεμελιώδη δικαιώματα.
Δεύτερον: Ως νομοθέτης προτείνω την ενίσχυση του κοινοβουλευτικού ελέγχου και της λογοδοσίας. Προτείνω τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Τεχνητής Νοημοσύνης στο Ε.Κ. Όχι για να ασκεί ρύθμιση ή εποπτεία αλλά για να στηρίζει το κοινοβουλευτικό έργο, τη θεσμική μνήμη και τον δημοκρατικό έλεγχο. Χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση για τον ευρωπαίο φορολογούμενο .
Τρίτον: Για την Τεχνητή Νοημοσύνη απαιτείται ένα ευρύτερο παγκόσμιο πλαίσιο κανόνων. Απαιτείται μια Διεθνής Σύμβαση για την Τεχνητή Νοημοσύνη όπως έγινε στο παρελθόν (στα τέλη 1960), με τη Διεθνή Σύμβαση για τα πυρηνικά όπλα και πάντα στο πλαίσιο του Ο.Η.Ε. Η Ευρώπη δεν μπορεί να μείνει θεατής. Η Ευρώπη στη νέα αυτή πραγματικότητα πρέπει να είναι πρωταγωνιστής.
Τέλος, στην ΕΕ χρειαζόμαστε από τώρα μια σοβαρή θεσμική συζήτηση, για το αν το Ευρωπαϊκό θεσμικό Οικοδόμημα είναι επαρκώς θωρακισμένο, για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Η ραγδαία εξέλιξη της ψηφιακής διακυβέρνησης μπορεί μεσοπρόθεσμα να δοκιμάσει την αποτελεσματικότητα, των ίδιων των Ευρωπαϊκών Συνθηκών. Στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, η Δημοκρατία και οι Εκλογές δεν απειλούνται μόνο από το ψέμα και τον λαϊκισμό. Απειλούνται από τη μαζική, στοχευμένη και αλγοριθμικά ενισχυμένη παραπληροφόρηση.
Τα deep-fakes δεν είναι ένα περιθωριακό φαινόμενο. Είναι όπλο χειραγώγησης, της κοινής γνώμης και αποσταθεροποίησης της δημοκρατικής διαδικασίας. Γι’ αυτό χρειαζόμαστε καθαρούς κανόνες, επιχειρησιακή ετοιμότητα και τεχνολογικά εργαλεία ανίχνευσης.
Στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, η Δημοκρατία δεν μπορεί να μείνει ανοχύρωτη. Η Ευρώπη οφείλει να προχωρήσει μπροστά με κανόνες, με θεσμούς και με ευθύνη.
Έχετε αναφερθεί στη «σημαντική νίκη» του ΕΛΚ για τη νέα ΚΑΠ. Δεδομένων των αντιδράσεων των αγροτών σε όλη την Ευρώπη, ποια είναι τα επόμενα βήματα που πρέπει να γίνουν ώστε η αγροτική πολιτική να μην είναι μόνο «πράσινη» στα χαρτιά, αλλά και οικονομικά βιώσιμη για τον Έλληνα παραγωγό;
Μετά από τέσσερις μήνες εντατικών διαβουλεύσεων με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα πέτυχε μια σημαντική νίκη για τους αγρότες και τις Περιφέρειες της Ευρώπης. Οι προτάσεις της Επιτροπής για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (2028–2034) και τα Εθνικά Σχέδια ενσωματώνουν τις βασικές θέσεις του ΕΛΚ και της ελληνικής κυβέρνησης.
Ως μέλος της Επιτροπής Γεωργίας του Ε.Κ, συναντήθηκα στις Βρυξέλλες με τον Επίτροπο Γεωργίας Κρίστοφ Χάνσεν στις 15 Οκτωβρίου. Του έθεσα τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς που είχαμε ως ΕΛΚ και ως χώρα, για τις περικοπές στη χρηματοδότηση της ΚΑΠ. Οι θέσεις μας δικαιώθηκαν, καθώς οι πόροι για τους αγρότες σε Ελλάδα και Ευρώπη επανέρχονται στο επίπεδο της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου για την ΚΑΠ.
Οι Έλληνες αγρότες και αλιείς μπορούν πλέον να αισθάνονται μεγαλύτερη ασφάλεια. Οι προσπάθειές μας για να διασφαλιστεί μια δίκαιη, αποτελεσματική και βιώσιμη αγροτική πολιτική απέδωσαν καρπούς. Η Ελλάδα στη νέα ΚΑΠ θα εξασφαλίσει την ίδια χρηματοδότηση με την τρέχουσας προγραμματικής περίοδο. Ποσά που θα ξεπεράσουν τα 19 δις ευρώ.
Η Ευρώπη χρειάζεται μια Κοινή Αγροτική Πολιτική που στηρίζει αυτούς που παράγουν, που κρατούν ζωντανή την ύπαιθρο και την ελληνική γη. Πρόκειται για μια καθαρή νίκη για τους αγρότες και τις τοπικές κοινωνίες της Ελλάδας και της Ευρώπης.
Ένα σημαντικό σημείο εκκίνησης για τις διαπραγματεύσεις που θα ακολουθήσουν, με στόχο να εξασφαλιστεί μια πραγματικά ενιαία, δίκαιη και ανθεκτική ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική για την επόμενη δεκαετία.
Οι προτάσεις της Επιτροπής για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (2028–2034) και τα Εθνικά Σχέδια ενσωματώνουν τις βασικές θέσεις του ΕΛΚ και της ελληνικής κυβέρνησης: Θέσπιση στόχου 10% υπέρ της υπαίθρου. Επαναφορά της γεωργικής πολιτικής στον πυρήνα της ΚΑΠ. Ενίσχυση του ρόλου των Περιφερειών στον σχεδιασμό και την εφαρμογή των προγραμμάτων.
Πρόσφατα καταθέσατε τροπολογίες για την κατάργηση όρων όπως «μακεδονική κυβέρνηση» σε ευρωπαϊκές εκθέσεις προόδου. Πόσο δύσκολη είναι η μάχη για την προάσπιση των εθνικών θέσεων στις Βρυξέλλες όταν υπάρχουν πιέσεις για ταχεία διεύρυνση της ΕΕ προς τα Δυτικά Βαλκάνια;
Δυστυχώς η προηγούμενη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ εκχώρησε με τη Συμφωνία των Πρεσπών στα Σκόπια όχι μόνο «μακεδονική εθνότητα, ταυτότητα και γλώσσα» αλλά και απεμπόλησε το δικαίωμα του βέτο για τη χώρα μας στην ενταξιακή πορεία της γειτονικής χώρας. Υπέγραψε μία απαράδεκτη συμφωνία για τα εθνικά μας συμφέροντα και μάλιστα από τη θέση του επισπεύδοντος. Και έκανε δώρο στους γείτονές μας την ένταξη στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στην Ευρώπη, όμως, δεν θα σταματήσουμε να δίνουμε μάχες για την απαλοιφή της χρήσης του όρου «Μακεδονία» και των παραγώγων του όσο δύσκολες και αν είναι αυτές.
