Δημοσιεύτηκε στην ψηφιακή εφημερίδα Ipaper
Συνέντευξη με τον Παναγιώτη Γιαννόπουλο, Μετεωρολόγο – πρεσβευτή του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για το Κλίμα
Εδώ και 25 χρόνια, από τα ραντάρ του περνούν όλα τα καιρικά φαινόμενα. Από τη θερμοκρασία, και τις νεφώσεις, μέχρι την υγρασία και τα χαμηλά βαρομετρικά, ο Παναγιώτης Γιαννόπουλος, φυσικός μετεωρολόγος της Δημόσιας Τηλεόρασης και της ΕΜΥ, διαπιστώνει εμπειρικά και επιστημονικά τα σημάδια της κλιματικής κρίσης και λαμβάνει δράση, από τη θέση του πρεσβευτή του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για το Κλίμα.
Κύριε Γιαννόπουλε, ποια είναι τα σημάδια της κλιματικής κρίσης, που βλέπετε ως μετεωρολόγος πιο έντονα τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα;
Όταν ήμουν στο μεταπτυχιακό της Μετεωρολογίας το μακρινό 1994, ο τότε καθηγητής και πλέον ακαδημαϊκός, Χρήστος Zερεφός μιλούσε για την κλιματική αλλαγή χρησιμοποιώντας τον όρο κλιματική αποσταθεροποίηση. Σε όλους τους φοιτητές τότε, μας φαινόταν περίεργο πώς είναι δυνατόν να προβλέψουμε το κλίμα μετά από 30-50 χρόνια, και καθώς οι προβλέψεις ήταν ήδη δυσοίωνες φαινόταν πολύ δύσκολο κάποιος να τις αποδεχτεί πλήρως. Δυστυχώς, όμως οι προβλέψεις της δεκαετίας του 90, σήμερα επαληθεύονται. Για παράδειγμα, η προηγούμενη χρονιά, ήταν για την Ελλάδα η πιο θερμή από τότε που κρατάμε αρχεία για τις θερμοκρασίες. Και αν το να κοιτάμε μια χρονιά δεν είναι σωστό, αρκεί να δούμε τα στοιχεία με τους μέσους όρους 30 ετών. Στο μετεωρολογικό σταθμό του Θησείου του Εθνικού Αστεροσκοπείου που λειτουργεί από το 1890, διαπιστώνουμε ότι ο μέσος όρος θερμοκρασίας κάθε μήνα για τα τριάντα χρόνια 1990-2020 είναι μεγαλύτερος από τον αντίστοιχο μέσο όρο των τριάντα ετών 1960-1990. Και βέβαια να μην κοιτάμε μόνο την Ελλάδα, αλλά και συνολικά τον πλανήτη. Είναι αδιάψευστο γεγονός ότι τα τελευταία 20 χρόνια έχουν καταγραφεί τα πιο ζεστά έτη στον πλανήτη από το 1890. Συνεχώς, καταρρίπτονται ρεκόρ θερμοκρασίας. Για την χώρα μας, οι προβλέψεις των κλιματικών μοντέλων επαληθεύονται, δηλαδή παρατηρείται αύξηση θερμοκρασιών τόσο το χειμώνα όσο και το καλοκαίρι αλλά και ταυτόχρονα περιορισμός των βροχοπτώσεων.
Τι κάνει ένας «Πρεσβευτής του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για το Κλίμα»; Πώς αποφασίσατε να συμμετάσχετε σε αυτήν την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία;
Το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για το Κλίμα είναι μία πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με στόχο τη δημιουργία ενός κινήματος ανθρώπων ενωμένων με ένα κοινό σκοπό. Τη δράση για το κλίμα. Οι πρεσβευτές του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για το Κλίμα αναλαμβάνουν εθελοντικά:
- Να ενισχύσουν την ευαισθητοποίηση σχετικά με ζητήματα που αφορούν το κλίμα και να προωθούν σχετικές δράσεις της Ε.Ε.
- Να ενθαρρύνουν την κινητοποίηση των πολιτών
- Να συνδέουν τους πολίτες με οργανισμούς που αναλαμβάνουν δράσεις ευαισθητοποίησης
Επί της παρούσης, σε όλες τις χώρες της Ε.Ε., συμμετέχουν περίπου 800 πρεσβευτές, από όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής. Έμαθα για την πρωτοβουλία από έναν πολύ γνωστό Ισπανό παρουσιαστή – μετεωρολόγο και φίλο. Αποφάσισα να συμμετάσχω για να βοηθήσω κυρίως από το μετερίζι της δημόσιας τηλεόρασης στην ευαισθητοποίηση του κοινού.
Σε ένα δελτίο καιρού ενσωματώνετε στοιχεία κλιματικής ευαισθητοποίησης;
Η πραγματικότητα είναι ότι ο χρόνος της τηλεόρασης είναι μετρημένος. Όμως είμαι χαρούμενος διότι στην ΕΡΤ, ιδιαίτερα στην πρωινή της εκπομπή, βρίσκω το χρόνο να παρουσιάσω αφενός τα επίσημα στοιχεία για το κλίμα από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Κοπέρνικος και ταυτόχρονα διάφορες πρωτοβουλίες σχετικά με τις προσπάθειες μετριασμού της κλιματικής κρίσης. Και θεωρώ ότι κάτι τέτοιο είναι απόλυτα ταιριαστό με το ρόλο της δημόσιας τηλεόρασης.
Τα ελληνικά ΜΜΕ καλύπτουν επαρκώς και κατανοητά την κλιματική κρίση;
Το να παρουσιάσεις την κλιματική κρίση στην τηλεόραση είναι ένα δύσκολο έργο. Αυτό που συμβαίνει συχνά, είναι η κλιματική κρίση να μπαίνει απλά ως τίτλος όταν γίνει μία καταστροφή ή κάποιο ακραίο καιρικό φαινόμενο. Έτσι η κλιματική αλλαγή έχει συνδεθεί μόνο με αρνητικές ειδήσεις, και αρνητικές εικόνες. Νομίζω όμως ότι λείπουν οι θετικές ειδήσεις, οι ειδήσεις που θα παρακινήσουν σε επιπλέον δράσεις.
Ως πατέρας τεσσάρων παιδιών, αλλά και ως επιστήμονας τι σε ανησυχεί περισσότερο για το μέλλον;
Πολλές φορές στο μυαλό μου έρχονται οι φράσεις του τραγουδιού “να σώσουμε οτιδήποτε αν σώζεται”.
Ο άνθρωπος έφτασε πλέον στο επίπεδο να επηρεάζει το κλίμα του πλανήτη. Είναι επιστημονικά σίγουρο ότι τα παιδιά μας μεγαλώνουν και θα ζήσουν σε ένα πλανήτη διαφορετικό από αυτόν που μεγάλωσαν οι παππούδες μας. Αυτό με απασχολεί ιδιαίτερα. Ισως πριν από 30 χρόνια να μην είχαμε την απόλυτη βεβαιότητα για την πορεία αλλαγής του παγκόσμιου κλίματος τα δεδομένα όμως τώρα, δεν αφήνουν καμία αμφιβολία. Μάλιστα τα χρονικά περιθώρια για την ουσιαστική αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης όλο και στενεύουν και τυχόν αδράνεια θα επιτείνει το πρόβλημα. Πρέπει επομένως όλοι μας να κινητοποιηθούμε και να μην περιμένουμε μόνο τι θα κάνουν οι κυβερνήσεις. Μου αρέσει που η κόρη μου, που είναι τώρα στο γυμνάσιο, πρωτοστατεί και επιβάλλει σε όλους μας στο σπίτι την ανακύκλωση.
