Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Today Press
Συνέντευξη στον Πέτρο Κουβάτσo
Η εφημερίδα Today Press φιλοξενεί σε αυτό το φύλλο της έναν από τους επιδραστικότερους αυτοδιοικητικούς της χώρας μας, τον δήμαρχο Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, κ. Γρηγόρη Κωνσταντέλλο, Α΄ Αντιπρόεδρο της ΚΕΔΕ.
Δήμαρχε, πρωτοστατήσατε στις αντιδράσεις των Δήμων κατά των «μπόνους» δόμησης του ΝΟΚ. Μετά και τις τελευταίες δικαστικές εξελίξεις, πώς σκοπεύετε να θωρακίσετε τη φυσιογνωμία της πόλης σας από την υπερδόμηση και ποιο μήνυμα στέλνετε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος;
Η συζήτηση για τα λεγόμενα «μπόνους» δόμησης δεν είναι μια τεχνική λεπτομέρεια πολεοδομικού χαρακτήρα. Είναι μια βαθιά πολιτική επιλογή για το τι πόλεις θέλουμε να έχουμε τα επόμενα χρόνια. Εμείς, ως Δήμος, σταθήκαμε εξαρχής απέναντι σε ρυθμίσεις που επιχειρούν να αυξήσουν τον δομημένο όγκο χωρίς να λαμβάνουν υπόψη ούτε τη φέρουσα ικανότητα των περιοχών ούτε την ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Οι πρόσφατες δικαστικές εξελίξεις επιβεβαιώνουν ότι η ισορροπία μεταξύ ανάπτυξης και προστασίας του χώρου δεν μπορεί να διαταράσσεται μονομερώς. Δεν μπορεί να υπάρχει ανάπτυξη που να εξαντλεί τα περιβαλλοντικά αποθέματα, να επιβαρύνει τις υποδομές και να αλλοιώνει την ιδιαίτερη φυσιογνωμία κάθε περιοχής.
Σε επίπεδο Δήμου, κινούμαστε σε τρεις βασικούς άξονες:
Πρώτον, επιταχύνουμε την ολοκλήρωση του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου, ώστε να αποκτήσουμε ένα σαφές, σύγχρονο και νομικά θωρακισμένο πλαίσιο χρήσεων γης και όρων δόμησης.
Δεύτερον, ενισχύουμε τους ελεγκτικούς μηχανισμούς και αξιοποιούμε κάθε θεσμικό εργαλείο για την αποτροπή αυθαιρεσιών και την προστασία του δημόσιου χώρου. Ταυτόχρονα, δίνουμε μια κρίσιμη θεσμική μάχη ώστε η αρμοδιότητα των Υπηρεσιών Δόμησης να παραμείνει στους Δήμους και να μην μεταφερθεί σε κεντρικούς φορείς, όπως σχεδιάζεται.
Τρίτον, επενδύουμε σε ένα μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης που δεν εξαντλεί τους φυσικούς πόρους, αλλά τους διαφυλάσσει για τις επόμενες γενιές.
Το μήνυμα προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος είναι ξεκάθαρο: η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως παθητικός αποδέκτης αποφάσεων. Οι Δήμοι γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα τις ιδιαιτερότητες των περιοχών τους. Χρειαζόμαστε ένα θεσμικό πλαίσιο που θα βασίζεται στον χωρικό σχεδιασμό, στη διαβούλευση και στην επιστημονική τεκμηρίωση – όχι οριζόντιες ρυθμίσεις που τελικά δημιουργούν περισσότερα προβλήματα από όσα λύνουν.
Έχετε εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις για το τρέχον σύστημα ανακύκλωσης και τα «σπίτια ανακύκλωσης». Ποιο είναι το δικό σας πλάνο για μια πραγματική κυκλική οικονομία στον Δήμο;
Το ζήτημα της ανακύκλωσης στη χώρα μας χρειάζεται μια πιο ειλικρινή και ουσιαστική προσέγγιση, μακριά από αποσπασματικές λύσεις και επικοινωνιακές λογικές. Για εμάς, η κυκλική οικονομία δεν είναι σύνθημα, αλλά καθημερινή πρακτική που πρέπει να αποδίδει περιβαλλοντικά και οικονομικά αποτελέσματα.
Σε αυτό το πλαίσιο, έχουμε εκφράσει συγκεκριμένες επιφυλάξεις για τον τρόπο χρηματοδότησης και εφαρμογής των λεγόμενων «σπιτιών ανακύκλωσης». Η θέση μας δεν αφορά την ίδια τη φιλοσοφία της δράσης, η οποία είναι σωστή ως εργαλείο ευαισθητοποίησης και ενίσχυσης της διαλογής στην πηγή. Αντιθέτως, η κριτική μας εστιάζει στο γεγονός ότι η χρηματοδότησή τους προήλθε από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ενώ, με βάση την αρχή της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού, θα έπρεπε να καλυφθεί από τους ίδιους τους παραγωγούς των ανακυκλώσιμων υλικών.
Με άλλα λόγια, πρόκειται για μια δράση με σωστή κατεύθυνση ως προς τη στόχευση, αλλά με προβληματικό μοντέλο χρηματοδότησης.
Η δική μας προσέγγιση είναι διαφορετική και βασίζεται σε τρεις αρχές:
Πρώτον, διαλογή στην πηγή. Όσο καλύτερα γίνεται ο διαχωρισμός των υλικών από τον ίδιο τον πολίτη, τόσο πιο αποτελεσματικό και οικονομικό είναι το σύστημα.
Δεύτερον, επένδυση σε σύγχρονες και λειτουργικές υποδομές διαχείρισης απορριμμάτων, που δίνουν πραγματική αξία στα ανακυκλώσιμα υλικά.
Τρίτον, ενημέρωση και ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας. Χωρίς τον πολίτη συμμέτοχο, καμία πολιτική δεν μπορεί να πετύχει.
Στόχος μας είναι ένα σύστημα που μειώνει τον όγκο των απορριμμάτων, περιορίζει το κόστος διαχείρισης και επιστρέφει αξία στην τοπική κοινωνία. Η κυκλική οικονομία δεν είναι σύνθημα – είναι πρακτική που πρέπει να αποδεικνύεται καθημερινά.
Ως ένας Δήμος που επενδύει σταθερά στην «Έξυπνη Πόλη», ποιες είναι οι επόμενες ψηφιακές υπηρεσίες που θα τεθούν στη διάθεση των πολιτών;
Η στρατηγική μας για την «Έξυπνη Πόλη» δεν είναι αποσπασματική ούτε περιορίζεται στην εισαγωγή μεμονωμένων ψηφιακών εργαλείων. Αντιθέτως, αποτελεί μια συνολική μεταρρύθμιση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί ο Δήμος, με στόχο την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια, την εξοικονόμηση πόρων και κυρίως την καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη στην καθημερινότητά του.
Ήδη σήμερα, ο Δήμος αξιοποιεί ένα σύνολο ψηφιακών εφαρμογών και συστημάτων που καλύπτουν κρίσιμους τομείς λειτουργίας. Στη διαχείριση απορριμμάτων, χρησιμοποιούνται ψηφιακά εργαλεία παρακολούθησης δρομολογίων αποκομιδής, βελτιστοποίησης διαδρομών και ελέγχου πληρότητας κάδων, ώστε να μειώνεται το κόστος και να αυξάνεται η αποδοτικότητα. Στην έξυπνη κινητικότητα, αξιοποιούνται συστήματα διαχείρισης κυκλοφορίας και στάθμευσης, που συμβάλλουν στη βελτίωση της ροής των οχημάτων και στη μείωση της επιβάρυνσης του αστικού περιβάλλοντος.
Παράλληλα, έχουμε αναπτύξει ψηφιακές πλατφόρμες εξυπηρέτησης πολιτών, μέσα από τις οποίες ο δημότης μπορεί να υποβάλει αιτήματα, να παρακολουθεί την πορεία τους και να λαμβάνει απαντήσεις χωρίς φυσική παρουσία. Αυτό μειώνει τη γραφειοκρατία και ενισχύει τη διαφάνεια στη λειτουργία των υπηρεσιών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνουμε στην προσβασιμότητα και την κοινωνική ένταξη. Έχουν υλοποιηθεί και συνεχώς επεκτείνονται ψηφιακές παρεμβάσεις που διευκολύνουν την καθημερινότητα των ΑμεΑ, τόσο στον δημόσιο χώρο όσο και στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του Δήμου, με στόχο έναν πραγματικά συμπεριληπτικό Δήμο χωρίς αποκλεισμούς.
Στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής, αξιοποιούμε ψηφιακά συστήματα διαχείρισης κοινωνικών δομών και προγραμμάτων, ώστε η υποστήριξη προς ευάλωτες ομάδες να είναι πιο στοχευμένη, πιο γρήγορη και πιο αποτελεσματική. Από τα κοινωνικά παντοπωλεία μέχρι τις υπηρεσίες φροντίδας, η τεχνολογία λειτουργεί ως εργαλείο ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής.
Παράλληλα, αναπτύσσουμε εφαρμογές για την καλύτερη διαχείριση των δημοτικών πόρων, από την ενεργειακή κατανάλωση δημοτικών κτιρίων έως την παρακολούθηση έργων και προμηθειών, με στόχο τη μέγιστη αποδοτικότητα και τη διαφάνεια στη λήψη αποφάσεων.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η τεχνολογία αιχμής αποτελεί ήδη βασικό πυλώνα και στην πολιτική προστασία, όπου χρησιμοποιούνται σύγχρονα συστήματα επιτήρησης, αισθητήρες και ψηφιακά εργαλεία έγκαιρης προειδοποίησης, ενισχύοντας καθοριστικά την επιχειρησιακή μας ετοιμότητα και την ταχύτητα αντίδρασης σε κρίσιμα φαινόμενα.
Όλες αυτές οι δράσεις δεν λειτουργούν αποσπασματικά, αλλά εντάσσονται σε ένα ενιαίο ψηφιακό οικοσύστημα που σταδιακά ενοποιείται.
Και ακριβώς σε αυτό το σημείο βρίσκεται το επόμενο μεγάλο βήμα: εντός του 2026 ο Δήμος θα παρουσιάσει την πλήρη μετάβαση στη νέα ψηφιακή εποχή, μέσα από τη δημιουργία ενός ενιαίου Κέντρου Ελέγχου όλων των λειτουργιών του Δήμου. Πρόκειται για μια σύγχρονη πλατφόρμα διοίκησης και παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο, η οποία θα συγκεντρώνει δεδομένα από όλες τις υπηρεσίες – από την καθαριότητα και την πολιτική προστασία μέχρι τις τεχνικές υπηρεσίες και την κοινωνική πολιτική – επιτρέποντας άμεση αντίδραση, καλύτερο συντονισμό και στρατηγικό σχεδιασμό βασισμένο σε πραγματικά δεδομένα.
Με αυτόν τον τρόπο, η «Έξυπνη Πόλη» παύει να είναι ένας γενικός όρος και μετατρέπεται σε ένα λειτουργικό, καθημερινό εργαλείο διοίκησης που βελτιώνει ουσιαστικά την ποιότητα ζωής των πολιτών και την αποτελεσματικότητα του Δήμου.
Γρηγόρης Κωνσταντέλλος για ΟΤΑ ΕΧΡΟ 2026
«Τέτοιες διοργανώσεις συμβάλλουν ουσιαστικά και στην ενίσχυση μιας κουλτούρας εξωστρέφειας στην Αυτοδιοίκηση»
Η 2η ΟΤΑ EXPO θα πραγματοποιηθεί στις 8 και 9 Ιουνίου στο Ωδείο Αθηνών. Τι σημαίνουν τέτοιες πρωτοβουλίες για την Αυτοδιοίκηση;
Τέτοιου είδους εκθέσεις και θεσμικές διοργανώσεις έχουν ιδιαίτερη σημασία για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, καθώς μπορούν να δημιουργήσουν έναν οργανωμένο χώρο συνάντησης μεταξύ των Δήμων, των θεσμικών φορέων, της επιστημονικής κοινότητας και της αγοράς. Σε μια εποχή που οι προκλήσεις για τις πόλεις είναι σύνθετες και διαρκώς μεταβαλλόμενες, η ανταλλαγή εμπειριών και η διάχυση τεχνογνωσίας αποτελούν κρίσιμους παράγοντες προόδου.
Μέσα από τέτοιες πρωτοβουλίες δίνεται η δυνατότητα να παρουσιαστούν νέες τεχνολογίες, καινοτόμες εφαρμογές και σύγχρονες πρακτικές που μπορούν να υποστηρίξουν την καθημερινή λειτουργία των Δήμων, από τη διοίκηση και την εξυπηρέτηση του πολίτη μέχρι την περιβαλλοντική διαχείριση και την ανθεκτικότητα των πόλεων.
Τέλος, τέτοιες διοργανώσεις συμβάλλουν ουσιαστικά και στην ενίσχυση μιας κουλτούρας εξωστρέφειας στην Αυτοδιοίκηση, όπου οι καλές πρακτικές δεν παραμένουν τοπικές, αλλά διαχέονται και αξιοποιούνται ευρύτερα, προς όφελος όλων των πολιτών.
