Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Today Press
Συνέντευξη στη Μάρθα Λεκκάκου
«Θα ήθελα να λένε κάτι απλό: ότι δουλέψαμε». Με αυτή τη φράση ο Περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς συμπυκνώνει στη συνέντευξή του στην Today Press τη φιλοσοφία της διοίκησής του και το προσωπικό του στοίχημα για την «Αττική του 2030». Μιλώντας για έργα που «φτάνουν στον πολίτη», για μια Αττική που «δεν μπορεί να είναι δύο και τριών ταχυτήτων» και για μια διοίκηση που «ακούει, παρεμβαίνει και λογοδοτεί», ο κ. Χαρδαλιάς ξεδιπλώνει το σχέδιό του για τη μεγαλύτερη Περιφέρεια της χώρας: από τις υποδομές ανθεκτικότητας, τα μεγάλα μητροπολιτικά έργα, την απορρόφηση ευρωπαϊκών πόρων, τη στήριξη όλων των Δήμων και τη διεκδίκηση ενός πιο σύγχρονου μοντέλου μητροπολιτικής διακυβέρνησης. Παράλληλα, αναφέρεται στη διοργάνωση του Final Four της Euroleague στο ΟΑΚΑ, στην OTA EXPO 2026, αλλά και στη διαρκή προσπάθεια, όπως λέει, η ζωή του πολίτη να γίνεται, βήμα με το βήμα, λίγο καλύτερη».
Καθώς βρισκόμαστε στην αρχή της αντιπυρικής περιόδου, το ερώτημα προφανές: Ποια είναι τα νέα στοιχεία στον επιχειρησιακό σχεδιασμό της Περιφέρειας σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη;
Ως Περιφέρεια Αττικής βρισκόμαστε, ούτως ή άλλως, σε διαρκή ετοιμότητα να συνδράμουμε με όλες μας τις δυνάμεις στην αντιπυρική προστασία. Με την τυπική και επίσημη έναρξη της αντιπυρικής περιόδου στη χώρα, αυτό το επίπεδο ετοιμότητας αναβαθμίζεται σε αυξημένη – είμαστε, δηλαδή, σχεδόν σε συναγερμό. Κάθε χρόνο φροντίζουμε να βελτιώνουμε τις δυνατότητές μας, τόσο σε υλικοτεχνικό επίπεδο, όσο και στις διαδικασίες, την αποτελεσματικότητα κ.λπ. Η Αυτοτελής Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Αττικής είναι καλύτερα εξοπλισμένη και καλύτερα προετοιμασμένη από ποτέ πριν. Δίνουμε βάρος στην επιτήρηση, στην άμεση ενημέρωση, στη συνεργασία με τους Δήμους, στην αξιοποίηση τεχνολογικών μέσων και στην ταχεία κινητοποίηση μηχανημάτων και προσωπικού όπου χρειάζεται. Με τη λογική πως δεν περιμένουμε να εκδηλωθεί το πρόβλημα για να τρέξουμε πίσω του, αλλά φροντίζουμε ώστε να μην συμβεί. Το έχω πει πολλές φορές: η Πολιτική Προστασία κρίνεται πριν από την κρίση. Όχι μετά. Παρ’ όλα αυτά, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Περιφέρεια δεν είναι ο κυρίως αρμόδιος φορέας για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών. Η πολιτεία έχει αναθέσει αυτό το καθήκον στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, μαζί με την ευθύνη του συντονισμού όλων των διαθέσιμων δυνάμεων, από διάφορους οργανισμούς και φορείς. Εμείς, ως Περιφέρεια Αττικής, καλούμαστε να παρέμβουμε επικουρικά, όπου και όποτε χρειαστεί, πάντα στο πλαίσιο του εθνικού επιχειρησιακού σχεδιασμού που καταρτίζει το Υπουργείο. Στέκομαι σε αυτό το σημείο, διότι υπάρχει μια διαδεδομένη παρανόηση, ότι η Περιφέρεια Αττικής είναι αρμόδια για την αντιπυρική προστασία. Δεν είναι, όμως. Παραδέχομαι, βέβαια, ότι γι’ αυτή την παρανόηση φταίω κι εγώ – έστω και άθελά μου. Διότι, στη συνείδηση του κόσμου, ύστερα από τόσο πολλά χρόνια ενασχόλησής μου με το αντικείμενο, οι συμπολίτες μου με έχουν ταυτίσει, θα έλεγα προσωπικά, με την Πολιτική Προστασία στην Ελλάδα. Μεγάλη τιμή για εμένα – αλλά στην πράξη, σε ό,τι αφορά στις πυρκαγιές και, γενικότερα, τις φυσικές καταστροφές, το γενικό πρόσταγμα έχει το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Όχι η Περιφέρεια Αττικής, όσο ευαίσθητοι και εάν είμαστε σε αυτό το θέμα.
Πώς αξιολογείτε σήμερα τη συνεργασία Περιφέρειας, Δήμων και κεντρικού κράτους σε καταστάσεις κρίσης; Υπάρχει σχέδιο για ενιαίο μητροπολιτικό κέντρο διαχείρισης κρίσεων στην Αττική;
Αυτή είναι η ουσία, η καρδιά του ζητήματος, εφόσον, όταν ξεσπά μια κρίση και ιδιαίτερα μια κρίση που προξενείται από μια φυσική καταστροφή, δεν μπορεί να λειτουργεί ο καθένας μόνος του. Δήμοι, Περιφέρεια, Πυροσβεστική, Πολιτική Προστασία και κεντρικό κράτος πρέπει να παρεμβαίνουν άμεσα ως ένας ενιαίος μηχανισμός. Η αλήθεια είναι πως δεν έχουμε φτάσει ακόμη στο επίπεδο που, τουλάχιστον εγώ προσωπικά, θα ήθελα να λειτουργεί η Πολιτική Προστασία. Εντούτοις, έχουμε κάνει βήματα προόδου, πολλά και σημαντικά. Πλέον υπάρχει καλύτερη συνεννόηση, υπάρχουν πιο σαφή πρωτόκολλα, υπάρχει μεγαλύτερη εμπειρία. Αλλά δεν θα κρυφτώ: Το θεσμικό πλαίσιο χρειάζεται γενναίες αλλαγές. Η Αττική είναι μητροπολιτική περιφέρεια. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζει φωτιές, πλημμύρες, κυκλοφοριακό και απορρίμματα με αποσπασματικές αρμοδιότητες. Χρειάζεται ενιαίος μητροπολιτικός συντονισμός, με καθαρή ευθύνη και λογοδοσία. Αυτό διεκδικούμε. Όχι για να πάρουμε τίτλους, αλλά για να λύνουμε προβλήματα πιο γρήγορα.
Η Περιφέρεια Αττικής «τρέχει» ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο πρόγραμμα έργων άνω των 2,5 δισ. ευρώ. Ποιο είναι σήμερα το ποσοστό ωρίμανσης και ποια έργα θεωρείτε απολύτως κρίσιμα;
Είμαι εξαιρετικά ικανοποιημένος διότι τα πιο ώριμα και προχωρημένα έργα σχετίζονται με υποδομές, με παρεμβάσεις εκεί όπου η Αττική υποφέρει από «χρόνια νοσήματα» και όχι με έργα από αυτά που συνηθίζουμε να ονομάζουμε «βιτρίνας». Βέβαια, το νέο Μητροπολιτικό Πάρκο «Αέναον» στον Φαληρικό Όρμο είναι ένα έργο εξαιρετικά φιλόδοξο και το γεγονός ότι, επιτέλους, προχωρά, με κάνει ιδιαίτερα περήφανο. Θα ξεκινήσει φέτος, θα παραδοθεί στους πολίτες στις αρχές του 2029 και αποτελεί πρότυπο υλοποίησης του οράματός μας για την Αττική του αύριο. Αλλά ας μιλήσουμε καθαρά και χωρίς περιστροφές: Τα έργα δεν μετρώνται από τα δελτία τύπου, αλλά από το αν ωριμάζουν, δημοπρατούνται και φτάνουν στον πολίτη. Έχουμε θέσει σε προτεραιότητα ένα μεγάλο πλέγμα 300 + 1 έργων σε συνεργασία με τους 66 Δήμους: αντιπλημμυρικά, σχολική στέγη, οδική ασφάλεια, κοινωνικές δομές, αναπλάσεις, απορρίμματα, μεγάλες μητροπολιτικές παρεμβάσεις. Απολύτως κρίσιμα θεωρώ τα έργα ανθεκτικότητας, δηλαδή τα αντιπλημμυρικά, την προστασία των ρεμάτων, τις υποδομές Πολιτικής Προστασίας. Εκεί δεν μιλάμε για αισθητική αναβάθμιση. Μιλάμε για ανθρώπινες ζωές και περιουσίες. Κρίσιμη είναι επίσης η σχολική στέγη και οι κοινωνικές υποδομές. Γιατί μια Περιφέρεια δεν είναι μόνο δρόμοι και τεχνικά έργα. Είναι οι ζωές των ανθρώπων.
Η απορρόφηση ευρωπαϊκών κονδυλίων είναι συχνά δείκτης αποτελεσματικότητας. Ποιος είναι ο στόχος σας για το νέο ΕΣΠΑ και πώς αξιολογείτε μέχρι στιγμής την πορεία της Περιφέρειας; Πώς απαντάτε στην κριτική της αντιπολίτευσης;
Η κριτική είναι θεμιτή και απολύτως ευπρόσδεκτη. Αλλά θα πρέπει αυτή η κριτική να μην είναι προσχηματική, μόνο και μόνο για τη δημιουργία εντυπώσεων. Πάντοτε πρέπει να μιλάμε με στοιχεία. Και τα στοιχεία δείχνουν ότι η Περιφέρεια Αττικής είναι πρώτη σε απορρόφηση Περιφέρεια στη χώρα και έχει πετύχει ένα ποσοστό της τάξης του 90% στην ενεργοποίηση πόρων μέσω ΕΣΠΑ. Γενικότερα, το ΕΣΠΑ 2021-2027 είναι μια τεράστια ευκαιρία για την Αττική. Και δεν πρόκειται να αφήσουμε να πάει χαμένη ούτε μία από τις δυνατότητες που ανοίγονται. Ο στόχος μου είναι απλός: κάθε διαθέσιμο ευρώ να γίνεται έργο με κοινωνικό, περιβαλλοντικό και αναπτυξιακό αποτύπωμα. Όχι έργα επίδειξης, αλλά έργα που αλλάζουν ουσιαστικά την καθημερινότητα του πολίτη. Από εκεί και πέρα, η απορρόφηση δεν είναι λογιστικός αγώνας ταχύτητας. Θέλει ώριμες μελέτες, καθαρές διαδικασίες, διαφάνεια και λογοδοσία. Σε όποιον ασκεί κριτική, απαντώ με δουλειά. Εμείς ξεμπλοκάρουμε έργα, διεκδικούμε πόρους και πιέζουμε τον μηχανισμό να τρέξει. Ο πολίτης δεν ενδιαφέρεται για κομματική αντιπαράθεση. Θέλει αποτέλεσμα.
Η Αττική παράγει σχεδόν το μισό ΑΕΠ της χώρας, αλλά ταυτόχρονα εμφανίζει έντονες ανισότητες. Πώς μπορεί να υπάρξει πιο ισόρροπη ανάπτυξη ανάμεσα στο κέντρο, τη Δυτική Αττική, τον Πειραιά και την Ανατολική Αττική;
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο κοινωνικό στοίχημα. Η Αττική δεν μπορεί να είναι δύο και τριών ταχυτήτων. Δεν μπορεί άλλες περιοχές να τρέχουν και άλλες να μένουν πίσω για δεκαετίες. Γι’ αυτό μιλάμε για ισόρροπη ανάπτυξη, όχι ως σύνθημα αλλά ως σχέδιο. Στη Δυτική Αττική, επί παραδείγματι, έχουμε βάλει μπροστά ένα ολιστικό πρόγραμμα 545 εκατ. ευρώ, διότι εκεί υπάρχουν συσσωρευμένες αδικίες πολλών ετών. Στον Πειραιά προχωρούν κρίσιμες αντιπλημμυρικές και αστικές παρεμβάσεις. Στην Ανατολική Αττική, η Πολιτική Προστασία, τα ρέματα και οι υποδομές είναι πρώτη προτεραιότητα. Στο κέντρο χρειάζονται κοινωνικές πολιτικές, στέγη, δημόσιος χώρος. Αυτή είναι η δική μου γραμμή: κανένας Δήμος πίσω, καμία γειτονιά ξεχασμένη.
Υποστηρίζετε τη μητροπολιτική διακυβέρνηση ως μοντέλο διοίκησης για την Αττική. Ποιες αρμοδιότητες θεωρείτε ότι πρέπει να περάσουν άμεσα στην Περιφέρεια; Ποιο είναι σήμερα το μεγαλύτερο θεσμικό εμπόδιο στην αποτελεσματική διοίκηση της Αττικής;
Θίγετε τον πυρήνα του προβλήματος, διότι η Αττική δεν μπορεί να διοικείται σαν να ήταν άθροισμα αποσπασματικών και κατακερματισμένων αρμοδιοτήτων. Κυκλοφοριακό, αντιπλημμυρική θωράκιση, απορρίμματα, μεγάλα έργα υποδομής – όλα αυτά απαιτούν ενιαίο Μητροπολιτικό Σχεδιασμό. Δεν νοείται να σχεδιάζει ο καθένας μόνος του και μετά να αναρωτιόμαστε γιατί καθυστερούμε. Γι’ αυτό και η Περιφέρεια Αττικής διεκδικεί να έχει καθαρό ρόλο συντονισμού και λογοδοσίας, με βάση χρονοδιαγράμματα και όχι λόγια. Με τα απαραίτητα εργαλεία και αντίστοιχη, επαρκή χρηματοδότηση. Το μεγαλύτερο εμπόδιο σήμερα είναι η ασάφεια: ποιος αποφασίζει, ποιος υλοποιεί, ποιος λογοδοτεί. Εγώ θέλω καθαρές κουβέντες. Όταν υπάρχει ευθύνη, πρέπει να υπάρχει και αρμοδιότητα. Και όταν υπάρχει αρμοδιότητα, πρέπει να υπάρχει λογοδοσία. Έτσι δουλεύουν οι σοβαρές σύγχρονες μητροπόλεις σε όλο τον κόσμο.
Η Αθήνα θα φιλοξενήσει το Final Four της Euroleague στις 23–24 Μαΐου στο ΟΑΚΑ, με τη στήριξη της Περιφέρειας Αττικής. Ποιο είναι το συνολικό επιχειρησιακό και οργανωτικό πλάνο της Περιφέρειας για την άρτια διεξαγωγή μιας τόσο μεγάλης διεθνούς διοργάνωσης;
Μιλάμε για μια διοργάνωση-καύχημα για την Αττική, μια μοναδική ευκαιρία να αναδείξουμε το σύγχρονο πρόσωπο της περιοχής μας. Και σε τέτοιου είδους διοργανώσεις δεν χωρούν προχειρότητες. Η Περιφέρεια βρίσκεται διαρκώς σε ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας με την Euroleague, με το ΟΑΚΑ, την Κυβέρνηση, τον Δήμο και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε η διοργάνωση να είναι ασφαλής, οργανωμένη και αντάξια της εικόνας που θέλουμε για την Αθήνα. Το πλάνο δεν αφορά μόνο στο στάδιο και τις αγωνιστικές εγκαταστάσεις καθαυτές. Αφορά επίσης μετακινήσεις, προσβασιμότητα, φιλάθλους, επισκέπτες, ασφάλεια, τουριστική προβολή, λειτουργία της πόλης. Θέλουμε ο επισκέπτης να έρθει, να εξυπηρετηθεί, να αισθανθεί ασφαλής και να φύγει με την αίσθηση μιας ευρωπαϊκής μητρόπολης, που ξέρει να οργανώνει μεγάλα γεγονότα. Γιατί τέτοιες διοργανώσεις δεν είναι μόνο αθλητισμός. Είναι οικονομία, τουρισμός, εικόνα, αυτοπεποίθηση.
Έχετε δηλώσει ότι ο στόχος σας είναι η «Αττική του 2030». Μετά από δυόμισι χρόνια στο τιμόνι, ποιο θεωρείτε το μεγαλύτερο πολιτικό σας επίτευγμα και ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση;
Η «Αττική του 2030» δεν είναι ένα κούφιο σύνθημα, ένα πυροτέχνημα εντυπωσιασμού χωρίς ουσία αντιθέτως, είναι ο πυρήνας μιας σκληρής, καθημερινής δουλειάς. Αν με ρωτάτε τι θεωρώ σημαντικότερο, θα σας πω ότι βάλαμε τάξη, αποκτήσαμε αξιοπιστία και αξιοπρέπεια, προσδώσαμε ρυθμό και θέσαμε ως κανόνα τη λογοδοσία σε μια τεράστια «μηχανή». Ξεμπλοκάραμε έργα, δρομολογήσαμε κρίσιμες παρεμβάσεις και θέσαμε σε προτεραιότητα πάνω από 300 έργα, μαζί με τους 66 Δήμους. Η μεγαλύτερη πρόκληση όμως είναι μπροστά μας. Από τη δημιουργία νέων σχολικών μονάδων και τη συντήρηση των σχολείων που υπάρχουν ήδη, ως τα ρέματα και τα αντιπλημμυρικά, την οδοποιία, τις παιδικές χαρές και τις κοινωνικές δομές, κάθε μέρα γίνεται και κρίνεται έργο που δεν έχει ξανασυμβεί στην Αττική, τουλάχιστον από την περίοδο της προετοιμασίας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Όμως όλα καταλήγουν στο μετά, στο μέλλον. Δηλαδή στο εάν η ζωή του πολίτη γίνεται, βήμα με το βήμα, λίγο καλύτερη.
Τι θα θέλατε να λένε οι πολίτες για τη διοίκησή σας το 2028;
Θα ήθελα να λένε κάτι απλό: ότι δουλέψαμε. Ότι δεν κρυφτήκαμε πίσω από αρμοδιότητες, δεν χαθήκαμε στη γραφειοκρατία, δεν μοιράσαμε υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα. Ότι όπου μπορούσαμε να λύσουμε πρόβλημα, μπήκαμε μπροστά. Και όπου δεν μπορούσαμε μόνοι μας, πιέσαμε, συνεργαστήκαμε, διεκδικήσαμε. Θέλω ο πολίτης να βλέπει έργα και να νιώθει ότι υπάρχει διοίκηση που ακούει, παρεμβαίνει και λογοδοτεί. Δεν με ενδιαφέρει να πουν ότι όλα έγιναν τέλεια. Αυτό δεν υπάρχει. Με ενδιαφέρει να πουν ότι υπήρχε σχέδιο, προσπάθεια, διαφάνεια και αποτέλεσμα.
ΝΙΚΟΣ ΧΑΡΔΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΟΤΑ ΕΧΡΟ 2026
«Εφαλτήριο για την ευρύτερη οικονομία της Αττικής»
Κύριε Περιφερειάρχα, πέρα από τον εκθεσιακό της χαρακτήρα, ποια θεωρείτε ότι είναι η πραγματική προστιθέμενη αξία της OTA EXPO 2026 για τη συνεργασία Περιφέρειας και Δήμων και πώς μπορεί αυτή η συνάντηση να επιταχύνει τον εκσυγχρονισμό της Αττικής;
Η OTA EXPO δεν είναι απλώς μια έκθεση με περίπτερα. Για εμάς είναι ένα εφαλτήριο για την ευρύτερη οικονομία της Αττικής και τη σύνδεσή της με τους επενδυτές από το εξωτερικό. Η έκθεση είναι ένα ραντεβού όπου θα δούμε στην πράξη πώς ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η πράσινη ανάπτυξη και οι νέες τεχνολογίες γίνονται εργαλεία στα χέρια μας. Στόχος είναι να φύγουμε από αυτή με νέες λύσεις που θα υιοθετηθούν άμεσα. Τη δική μου εμμονή τη ξέρετε: από τις μακέτες να πηγαίνουμε αμέσως στο πεδίο. Στην εφαρμογή. Για την οποία και κρινόμαστε, άλλωστε.
