Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Today Press
Συνέντευξη Αλέξανδρου Παπαχρήστου, Οικονομολόγου, Προέδρου Επανόδου
«Η ΕΠΑΝΟΔΟΣ δημιουργήθηκε για να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στον εγκλεισμό και την ελεύθερη ζωή. Στόχος της είναι να περιορίσει τον κοινωνικό αποκλεισμό και να ενισχύσει τις πιθανότητες μιας σταθερής και βιώσιμης επανένταξης», δηλώνει με συνέντευξή του στην TODAY PRESS o πρόεδρος της Αλέξανδρος Παπαχρήστου.
Τι είναι η ΕΠΑΝΟΔΟΣ;
Η ΕΠΑΝΟΔΟΣ αποτελεί τον πρώτο και μοναδικό επίσημο φορέα μετασωφρονιστικής μέριμνας στην Ελλάδα. Πρόκειται για Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ) μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, το οποίο εποπτεύεται από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Η αποστολή της είναι σαφής και βαθιά κοινωνική: να στηρίξει ουσιαστικά την κοινωνική και επαγγελματική επανένταξη αποφυλακιζόμενων κρατουμένων και αποφυλακισμένων, δίνοντάς τους τα εργαλεία για μια νέα αρχή.
Γιατί κρίθηκε αναγκαία η δημιουργία της;
Η αποφυλάκιση δεν σημαίνει αυτόματα και ομαλή επιστροφή στην κανονικότητα. Για πολλούς ανθρώπους, η έξοδος από το σωφρονιστικό κατάστημα συνοδεύεται από αβεβαιότητα, ανεργία, έλλειψη στέγης και κοινωνικό στίγμα. Η ΕΠΑΝΟΔΟΣ δημιουργήθηκε για να καλύψει αυτό ακριβώς το κενό: να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στον εγκλεισμό και την ελεύθερη ζωή. Στόχος της είναι να περιορίσει τον κοινωνικό αποκλεισμό και να ενισχύσει τις πιθανότητες μιας σταθερής και βιώσιμης επανένταξης.
Πού δραστηριοποιείται σήμερα;
Ο φορέας λειτουργεί με γραφεία στην Αθήνα, τον Βόλο, τη Θεσσαλονίκη και την Κομοτηνή, προσφέροντας υποστήριξη τόσο με φυσική παρουσία όσο και εξ αποστάσεως. Το επόμενο διάστημα, το δίκτυο αναμένεται να διευρυνθεί με νέα Παραρτήματα σε Πάτρα, Χανιά, Κω, Χαλκίδα και Άμφισσα, ενισχύοντας την περιφερειακή του παρουσία και την προσβασιμότητα των υπηρεσιών του.
Ποιες υπηρεσίες παρέχει στους ωφελούμενους;
Η ΕΠΑΝΟΔΟΣ προσφέρει ένα ολοκληρωμένο πλέγμα υπηρεσιών, σχεδιασμένο να ανταποκρίνεται στις πολυδιάστατες ανάγκες των αποφυλακισμένων. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ψυχοκοινωνική στήριξη, η οποία συνοδεύεται από νομική συμβουλευτική και καθοδήγηση σε θέματα απασχόλησης και επιχειρηματικότητας. Παράλληλα, παρέχεται υποστήριξη σε ζητήματα υγείας, καθώς και ενημέρωση για δικαιώματα, επιδόματα και πρόσβαση σε κοινωνικές παροχές.
Η προσέγγιση είναι εξατομικευμένη: κάθε περίπτωση αντιμετωπίζεται με βάση τις ιδιαίτερες ανάγκες και τις προοπτικές του ωφελούμενου, με στόχο τη διαμόρφωση ενός ρεαλιστικού και εφαρμόσιμου πλάνου επανένταξης.
Πώς καλύπτονται οι άμεσες ανάγκες μετά την αποφυλάκιση;
Για πολλούς αποφυλακισμένους, οι πρώτες ημέρες εκτός φυλακής είναι κρίσιμες. Η ΕΠΑΝΟΔΟΣ παρέχει προσωρινή στέγαση σε συμβεβλημένο ξενοδοχείο για περιορισμένο χρονικό διάστημα, έως δέκα ημέρες, προσφέροντας τον απαραίτητο χρόνο για την οργάνωση των επόμενων βημάτων. Επιπλέον, χορηγούνται κουπόνια (δωροεπιταγές) για τρόφιμα ή είδη πρώτης ανάγκης, ενώ διατίθενται και βασικά υλικά αγαθά, όπως ρούχα και προϊόντα προσωπικής υγιεινής.
Η υλική αυτή υποστήριξη λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας, ώστε η επανένταξη να μην ξεκινά από συνθήκες απόλυτης επισφάλειας.
Ποια είναι η συμβολή της εκπαίδευσης και της κατάρτισης;
Η εκπαίδευση αποτελεί βασικό άξονα της φιλοσοφίας της ΕΠΑΝΟΔΟΥ. Ο φορέας υλοποιεί εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά εργαστήρια τόσο στα γραφεία του όσο και εντός των Σωφρονιστικών Καταστημάτων. Στις δομές του λειτουργούν εργαστήρια ελληνικής γλώσσας και πολιτισμού, πληροφορικής, ζωγραφικής, θεάτρου και μουσικής, ενισχύοντας δεξιότητες αλλά και την αυτοεκτίμηση των συμμετεχόντων.
Κατά τη θερινή περίοδο, υλοποιούνται προγράμματα εντός των καταστημάτων κράτησης, με αντικείμενα όπως αγγλική γλώσσα, κοπτική-ραπτική και πολιτιστικές δράσεις. Μέσα από τη γνώση και τη δημιουργική έκφραση, καλλιεργούνται ικανότητες που μπορούν να αξιοποιηθούν επαγγελματικά, αλλά και να λειτουργήσουν ως μέσο προσωπικής ενδυνάμωσης.
Ποιες είναι οι τρέχουσες προτεραιότητες του φορέα;
Η ΕΠΑΝΟΔΟΣ βρίσκεται σε φάση εκσυγχρονισμού, με αναβάθμιση εγκαταστάσεων και εξοπλισμού, προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Ταυτόχρονα, ενισχύει τις συνεργασίες της με φορείς του χώρου της Δικαιοσύνης – δικαστήρια, εισαγγελίες, υπηρεσίες επιμελητών και καταστήματα κράτησης – καθώς και με οργανισμούς της κοινωνίας των πολιτών.
Η διασύνδεση αυτή επιτρέπει μια πιο συντονισμένη και αποτελεσματική παρέμβαση, δημιουργώντας ένα ευρύτερο δίκτυο υποστήριξης γύρω από τον ωφελούμενο.
Ποιο είναι το μήνυμα που εκπέμπει η ΕΠΑΝΟΔΟΣ;
Το βασικό μήνυμα είναι ότι η επανένταξη δεν αποτελεί μόνο ατομική υπόθεση, αλλά κοινωνική ευθύνη. Χωρίς άνοιγμα προς την κοινωνία, χωρίς αποδοχή και χωρίς πραγματικές ευκαιρίες, η «επάνοδος» παραμένει θεωρητική έννοια.
Η ΕΠΑΝΟΔΟΣ επιδιώκει να μετατρέψει τη δεύτερη ευκαιρία σε χειροπιαστή πραγματικότητα, αποδεικνύοντας ότι μια κοινωνία που στηρίζει την επανένταξη είναι μια κοινωνία πιο δίκαιη, πιο συνεκτική και τελικά πιο ασφαλής για όλους.
Ποιο είναι το όραμα της Επανόδου για το μέλλον;
Το όραμα της Επανόδου υπερβαίνει την παροχή υπηρεσιών υποστήριξης. Στοχεύει στη διαμόρφωση μιας κοινωνίας που αναγνωρίζει έμπρακτα το δικαίωμα στη δεύτερη ευκαιρία και επενδύει στη δύναμη της αλλαγής. Μιας κοινωνίας που δεν εγκλωβίζει το άτομο στο παρελθόν του, αλλά του δίνει χώρο και χρόνο να επαναπροσδιορίσει τη ζωή του. Η Επάνοδος επιδιώκει να λειτουργεί ως καταλύτης αυτής της αλλαγής, ενισχύοντας τη συνεργασία με θεσμούς, επιχειρήσεις και την κοινωνία των πολιτών, ώστε η επανένταξη να αποτελεί συλλογική υπόθεση και όχι ατομικό αγώνα επιβίωσης. Γιατί κάθε επιτυχημένη επανένταξη δεν αποκαθιστά μόνο έναν άνθρωπο — ενδυναμώνει ολόκληρο τον κοινωνικό ιστό.
(Τα τελευταία χρόνια η ελληνική κοινωνία έμαθε να ζει με το διαζευγμένος μαθαίνει με το πτωχευμένος θα πρέπει να σπάσει το κοινωνικό στίγμα και να μάθει να ζει κα με το αποφυλακισμένος )
