Δημοσιεύτηκε στην ψηφιακή εφημερίδα Ipaper
Μεγάλωσαν με smartphones, social media και internet. Τεχνολογικά εξοικειωμένοι, αντλούν πολλές γνώσεις ψηφιακά, γεγονός που τους καθιστά ηγέτες καινοτομίας στην αγορά εργασίας… Τι επιζητά αυτή η γενιά από τον επαγγελματικό κόσμο; Πώς οι εργοδότες μπορούν να αξιοποιήσουν τις φρέσκες ιδέες και δεξιότητες τους; Ο Δρ. Κωνσταντίνος Κότιος, σύμβουλος σταδιοδρομίας, μας εξηγεί, την δυναμική μιας γενιάς, που ήρθε για να αλλάξει το μέλλον της εργασίας.
Ποιο είναι το προφίλ της γενιάς Ζ και τι ζητά από την αγορά εργασίας;
Η Γενιά Ζ (όσοι γεννήθηκαν περίπου μεταξύ 1997-2012) έχει ένα πολύ διαφορετικό προφίλ από τις προηγούμενες γενιές, ειδικά σε ό,τι αφορά την αγορά εργασίας. Μεγάλωσαν σε έναν ψηφιακό κόσμο, με έντονες κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές, και αυτό διαμόρφωσε τις προσδοκίες και τις απαιτήσεις τους. Πλήρως εναρμονισμένοι με το διαδίκτυο, τα social media, μαθαίνουν τα περισσότερα πράγματα γρήγορα μέσω YouTube, online courses και πρακτικών εμπειριών. Θέλουν να εργάζονται σε περιβάλλοντα που προάγουν τη διαφορετικότητα και την ισότητα και σε εταιρείες με κοινωνική υπευθυνότητα. Διαφέρουν από τους γονείς τους όσον αφορά τη νοοτροπία εργασίας, μιας και αναζητούν work-life balance και αποφεύγουν το μοντέλο της «καριέρας με κάθε κόστος» και πολλοί προτιμούν freelancing, remote work ή side hustles αντί για μια κλασική δουλειά 9-5. Δεν αρκούνται μόνο στον βασικό μισθό, αλλά θέλουν bonus, εκπαίδευση, και ευκαιρίες ανάπτυξης, γρήγορη ανέλιξη και mentoring.
Ανυπόμονη για εξέλιξη, με υπερβολική εμπιστοσύνη στον εαυτό της, αλλά χωρίς πείρα, η γενιά αυτή, έρχεται να ταράξει τα νερά στην αγορά εργασίας. Πώς αντιμετωπίζουν οι εργοδότες αυτήν την πρόκληση;
Οι εργοδότες αυτή τη στιγμή είναι σε μια φάση συνειδητοποίησης του τρόπου σκέψης και δράσης της γενιάς Ζ. Προσπαθούν να προσαρμοστούν και να δημιουργήσουν πρακτικές και διαδικασίες, οι οποίες θα προσελκύσουν τους νέους. Οι κλασικές ιεραρχικές δομές δεν λειτουργούν πλέον. Οι εταιρείες επενδύουν περισσότερο σε on-the-job training, mentorship programs και reskilling για να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ φιλοδοξίας και πραγματικών δεξιοτήτων. Προσφέρουν hybrid work models και μειώνουν τη γραφειοκρατία δίνοντας περισσότερη αυτονομία στις ομάδες, ώστε να αξιοποιούν την καινοτόμα σκέψη των νέων εργαζομένων. Εταιρείες που δείχνουν κοινωνική ευθύνη, προωθούν τη διαφορετικότητα και έχουν ξεκάθαρο σκοπό προσελκύουν ταλέντα ενώ οι εργοδότες υιοθετούν πιο νέες προσεγγίσεις, λειτουργώντας ως καθοδηγητές παρά ως αυστηροί διευθυντές, δίνοντας χώρο για πρωτοβουλίες.
Είναι η γενιά Ζ “κακομαθημένη” με υπερβολικές εργασιακές και οικονομικές απαιτήσεις;
Η αντίληψη ότι η Γενιά Ζ είναι “κακομαθημένη” με υπερβολικές εργασιακές και οικονομικές απαιτήσεις είναι ένα κλασικό σημείο τριβής μεταξύ γενεών. Αυτό έχει να κάνει με τις διαφορετικές συνθήκες με τις οποίες μεγάλωσαν και οι οποίες ευθύνονται για τις περισσότερες αντιλήψεις της. Αρνείται να θεωρεί δεδομένο ότι πρέπει να δουλεύει 10-12 ώρες τη μέρα για χαμηλές αμοιβές, όπως έκανε η Γενιά Χ ή οι Boomers, θέλει γρήγορη πρόοδο και αναγνώριση και αναζητά ευέλικτα ωράρια. Από την άλλη, μεγάλωσε σε μια ψηφιακή εποχή στην οποία πολλοί άνθρωποι κερδίζουν χρήματα από το YouTube, το TikTok ή το freelancing και αξιοποιεί το διαδίκτυο ως εργαλείο δημιουργίας εισοδήματος. Αυτό που ξενίζει περισσότερο τους μεγαλύτερους είναι η απαίτηση για άμεση ανέλιξη χωρίς εμπειρία, με έντονη την επιθυμία για υψηλούς μισθούς χωρίς να έχουν ακόμα αποδείξει την αξία τους, ενώ από την άλλη τους είναι πολύ εύκολες οι συνεχείς αλλαγές εργασίας αν δεν ικανοποιούνται.
Ποια είναι τα πιο δημοφιλή επαγγέλματα για τη γενιά Ζ;
Η Γενιά Ζ έχει την τύχη να μεγαλώνει σε μια εποχή, στην οποία ο επαγγελματικός προσανατολισμός υπάρχει αλλά και μπορούν να τον βρουν είτε σε συμβούλους είτε στο διαδίκτυο αλλά και τα social media. Με το δεδομένο αυτό αναγνωρίζουν ότι δεν υπάρχουν σίγουρες θέσεις εργασίας όπως και δεν είναι γνωστά τα επαγγέλματα με μέλλον, μιας και οι αλλαγές που φέρνει η αλληλεπίδραση της τεχνολογίας με τις επιστήμες είναι ταχύτατες και γίνονται περισσότερο κάθε ημέρα που περνάει. Αποφεύγει τις παραδοσιακές καριέρες χωρίς εξέλιξη και στρέφεται σε καινοτόμα, ευέλικτα επαγγέλματα που της επιτρέπουν να δουλεύει με τους δικούς της όρους.
Είναι πιο δεκτικοί από τους γονείς τους σε σύγχρονα επαγγέλματα όπως Data Analyst (Ανάλυση δεδομένων), Software Developer (Προγραμματισμός εφαρμογών), Game Developer (Δημιουργία video games), UX/UI Designer (Σχεδιασμός εμπειρίας χρήστη σε apps & websites), Content Creator / Influencer, Copywriter (Δημιουργία περιεχομένου για brands), Video Editor / Motion Designer (Παραγωγή και επεξεργασία βίντεο για social media) κ.ά.
Ποιες θεωρούνται κορυφαίες σχολές για τις απαιτήσεις της γενιάς Ζ στην Ελλάδα;
Η Γενιά Ζ επιλέγει σχολές που της προσφέρουν ευελιξία, γρήγορη απασχόληση, αυτονομία και σύνδεση με τις νέες τεχνολογίες. Αρχίζει να δείχνει μια μεγάλη αποστροφή σε παραδοσιακά επαγγέλματα και σχολές, όπως οι λεγόμενες καθηγητικές (Φιλολογία, Μαθηματικό, Φυσικό κ.ά.) αλλά και στις σχολές στα Σώματα Ασφαλείας και τις Στρατιωτικές Σχολές.
Αναγνωρίζει ότι μπορεί να συνδυάσει τις σπουδές που επιθυμεί με τις τεχνολογικές ανακαλύψεις και μπορεί με ευκολία να επιλέξει κλάδους όπως:
Α. Πληροφορική & Τεχνητή Νοημοσύνη
Οι σπουδές στην πληροφορική προσφέρουν ευκαιρίες για προγραμματισμό, τεχνητή νοημοσύνη, κυβερνοασφάλεια και ανάπτυξη λογισμικού. Συναφείς σχολές: Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών, Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών, Μηχανικών Πληροφορικής κ.ά.
Β. Digital Marketing, Social Media & Επικοινωνία, Influencers, YouTubers & Content Creators.
Η άνοδος του των social media έχει δημιουργήσει νέες ανάγκες για δημιουργία περιεχομένου, digital branding και διαφήμιση. Συναφείς σχολές: Μάρκετινγκ & Επικοινωνίας, Δημοσιογραφίας & ΜΜΕ και το Επικοινωνίας & ΜΜΕ, Τεχνών Ήχου και Εικόνας, Φωτογραφίας και Οπτικοακουστικών Τεχνών κ.ά.
Γ. Τεχνολογία και Μηχανική
Οι επιστημονικοί κλάδοι των θετικών επιστημών παραμένουν δημοφιλείς, καθώς συνδέονται με καινοτομία, τεχνητή νοημοσύνη, βιοτεχνολογία και περιβαλλοντική μηχανική. Συναφείς σχολές: Μηχανολόγων Μηχανικών, Χημικών Μηχανικών, Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης.
Δ. Υγεία & Ψυχολογία
Η Γενιά Ζ δίνει έμφαση στην ψυχική υγεία και το wellness, γεγονός που έχει αυξήσει το ενδιαφέρον για σπουδές που σχετίζονται με την ψυχολογία, τη διατροφή και τη φυσικοθεραπεία. Συναφείς Σχολές: Ψυχολογία, Διατροφολογία & Διαιτολογία, Φυσικοθεραπεία, Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας κ.ά.
