Οι αναλυτές της Moody’s εκτιμούν ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή πιθανότατα θα διαρκέσει 4 έως 6 εβδομάδες, ένα χρονικό πλαίσιο που εφόσον δεν υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση θα επιτρέψει στις αγορές ενέργειας και στην παγκόσμια οικονομία να απορροφήσουν τους κραδασμούς χωρίς δραματικές συνέπειες. Ωστόσο, προειδοποιούν ότι η κρίση γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ αποτελεί ένα από τα πιο σοβαρά γεωπολιτικά επεισόδια των τελευταίων ετών, καθώς συνδυάζει στρατιωτικές συγκρούσεις, ενεργειακούς κινδύνους και πιέσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Το βασικό σενάριο της Moody’s προβλέπει περιορισμένες διαταραχές στο διεθνές εμπόριο και στις αγορές πετρελαίου, όμως ένα παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές οικονομικές συνέπειες σε παγκόσμιο επίπεδο.
Moody’s: Το βασικό σενάριο για τον πόλεμο και τον ρόλο του Ορμούζ
Ο αντιπρόεδρος και ανώτερος αναλυτής κρατικού κινδύνου της Moody’s, Αλεξάντερ Περζεσί, περιέγραψε την τρέχουσα κρίση ως πρωτοφανή σε σύγκριση με προηγούμενες εντάσεις στην περιοχή. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η σύγκρουση έχει ήδη ξεπεράσει σε ένταση τα γεγονότα που είχαν σημειωθεί το καλοκαίρι του 2025, ενώ η απάντηση της Τεχεράνης στα χτυπήματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ χαρακτηρίζεται πιο ισχυρή και εκτεταμένη.
Παρότι το βασικό σενάριο προβλέπει διάρκεια λίγων εβδομάδων, ο αναλυτής προειδοποίησε ότι το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ για διάστημα μεγαλύτερο των τεσσάρων εβδομάδων θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικές οικονομικές συνέπειες. Το πέρασμα αυτό αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους στον κόσμο και η διακοπή της κυκλοφορίας θα επηρέαζε τόσο τις αγορές πετρελαίου όσο και τις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι ακόμη και το ίδιο το Ιράν εξαρτάται από τη διέλευση μέσω των Στενών για τις εξαγωγές πετρελαίου που στηρίζουν τα δημόσια έσοδα της χώρας. Έτσι, μια παρατεταμένη διακοπή θα είχε συνέπειες και για την ιρανική οικονομία. Επιπλέον, μια μεγάλη άνοδος των τιμών θα δημιουργούσε πίεση από μεγάλους εισαγωγείς ενέργειας, όπως η Κίνα.
Moody’s: Οι χώρες του Κόλπου που κινδυνεύουν περισσότερο
Η Moody’s εκτιμά ότι οι επιπτώσεις της κρίσης δεν θα είναι ίδιες για όλες τις χώρες της περιοχής. Ο ανώτερος αντιπρόεδρος κρατικού κινδύνου Χορχέ Βαλέθ εξήγησε ότι η διάρκεια της σύγκρουσης είναι ο καθοριστικός παράγοντας για το κατά πόσο θα επηρεαστεί το πιστωτικό προφίλ των κρατών του Κόλπου.
Σύμφωνα με την ανάλυση, το Μπαχρέιν και το Ιράκ θεωρούνται τα πιο ευάλωτα κράτη, καθώς εξαρτώνται σχεδόν πλήρως από τα Στενά του Ορμούζ για τις εξαγωγές πετρελαίου και διαθέτουν ήδη υψηλά δημοσιονομικά ελλείμματα και χαμηλά συναλλαγματικά αποθέματα.
Αντίθετα, χώρες όπως το Άμπου Ντάμπι, το Κατάρ και το Κουβέιτ διαθέτουν ισχυρότερα οικονομικά «μαξιλάρια», χάρη στα μεγάλα αποθέματα δημόσιου πλούτου. Η Σαουδική Αραβία επίσης έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει μέρος των εξαγωγών της μέσω αγωγών προς τη δυτική ακτή και το Κανάλι του Σουέζ, μειώνοντας την εξάρτηση από τα Στενά.
Η Moody’s παρακολουθεί επίσης τη δυνατότητα ορισμένων χωρών της περιοχής, αλλά και κρατών όπως η Αίγυπτος και η Ιορδανία, να συνεχίσουν να έχουν πρόσβαση στις διεθνείς αγορές χρηματοδότησης.
Moody’s: Γιατί η Ευρώπη δεν αναμένεται να ζήσει νέα ενεργειακή κρίση
Παρά τη γεωπολιτική ένταση, οι αναλυτές εκτιμούν ότι η Ευρώπη είναι καλύτερα προετοιμασμένη σε σχέση με την ενεργειακή κρίση του 2022. Σύμφωνα με τη Moody’s, τα αποθέματα πετρελαίου στις μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες επαρκούν για περίπου 25 έως 35 ημέρες, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν περίπου 20 ημέρες αποθεμάτων συν στρατηγικά αποθέματα που μπορούν να καλύψουν έως 45 ημέρες.
Η Κίνα εμφανίζεται ακόμη πιο θωρακισμένη, καθώς τα αποθέματά της μπορούν να καλύψουν περισσότερο από δύο μήνες κατανάλωσης.
Οι αγορές ενέργειας μέχρι στιγμής παραμένουν σχετικά ψύχραιμες, καθώς έχουν ήδη ενσωματώσει τους γεωπολιτικούς κινδύνους. Ωστόσο, σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης, οι πιέσεις στις τιμές θα μπορούσαν να αυξηθούν.
Στο πιο ακραίο σενάριο που εξετάζουν οι αναλυτές, εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για μεγάλο χρονικό διάστημα, η τιμή του πετρελαίου θα μπορούσε να πλησιάσει τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Moody’s: Οι κλάδοι που θα επηρεαστούν περισσότερο
Η κρίση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει ήδη κρίσιμους τομείς της οικονομίας. Σύμφωνα με τη Moody’s, η διάρκεια της σύγκρουσης θα καθορίσει τις επιπτώσεις στον κλάδο των logistics και των θαλάσσιων μεταφορών.
Εάν η κρίση παραμείνει σύντομη, οι επιπτώσεις στα λιμάνια της περιοχής εκτιμάται ότι θα είναι περιορισμένες. Μεγάλες εταιρείες logistics διαθέτουν ευρεία γεωγραφική παρουσία και μπορούν να ανακατευθύνουν μέρος των δρομολογίων τους.
Ωστόσο, άλλοι τομείς εμφανίζονται πιο ευάλωτοι. Οι αεροπορικές εταιρείες και τα αεροδρόμια επηρεάζονται ήδη από την αναστάτωση στις αεροπορικές διαδρομές, ενώ σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης θα μπορούσαν να υπάρξουν επιπτώσεις και στον κλάδο των ακινήτων.
Η Moody’s υπογραμμίζει ότι το κλειδί για τις αγορές και τις οικονομίες θα είναι τελικά η διάρκεια της κρίσης. Αν παραμείνει εντός του χρονικού ορίζοντα των λίγων εβδομάδων, οι επιπτώσεις θα είναι διαχειρίσιμες. Αν όμως η ένταση κλιμακωθεί και παραταθεί, τότε οι συνέπειες θα μπορούσαν να επεκταθούν πολύ πέρα από την περιοχή της Μέσης Ανατολής.
