Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχωρά αποφασιστικά σε μια νέα φάση ελέγχου και διαχείρισης του παράνομου πλούτου, ενεργοποιώντας ένα αυστηρό και δομημένο πλαίσιο που θα εντοπίζει, θα κατάσχει και θα αξιοποιεί περιουσιακά στοιχεία εγκληματικής προέλευσης. Στο επίκεντρο, πλέον, βρίσκονται οι δεσμευμένες και κατασχεμένες τραπεζικές θυρίδες.
Την περασμένη Παρασκευή συγκροτήθηκε ειδική Ομάδα Εργασίας, η οποία αναλαμβάνει να καταρτίσει ένα πλήρες σχέδιο για το πώς θα ανοίγονται και θα καταγράφονται οι θυρίδες που έχουν δεσμευθεί στο πλαίσιο ερευνών για σοβαρά αδικήματα, όπως ξέπλυμα χρήματος, απάτη, λαθρεμπόριο και φοροδιαφυγή. Το σχέδιο αυτό θα παραδοθεί στον αρμόδιο υπουργό Κυριάκο Πιερρακάκη, με στόχο να μπει τέλος σε χρόνια θεσμικά και επιχειρησιακά κενά.
Η Ομάδα Εργασίας περιλαμβάνει εκπροσώπους του ΣΔΟΕ, της ΑΑΔΕ και της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, ώστε να εξασφαλιστεί συνεργασία και συντονισμός σε όλα τα επίπεδα. Όταν αποδεικνύεται ότι το περιεχόμενο των θυρίδων αποτελεί προϊόν εγκληματικής δραστηριότητας, θα δημεύεται από το Δημόσιο. Στη συνέχεια, θα μπορεί να ρευστοποιείται μέσω διαφανών διαδικασιών – όπως πλειστηριασμοί – και τα έσοδα θα διατίθενται είτε για την ενίσχυση των κρατικών ταμείων είτε για κοινωνικούς σκοπούς.
Η νομική βάση αυτής της προσπάθειας βρίσκεται στον νόμο 5042/2023, που ήρθε να καλύψει ένα σημαντικό θεσμικό έλλειμμα. Για χρόνια, το ελληνικό κράτος αδυνατούσε να αξιοποιήσει τον παράνομο πλούτο, ακόμα και όταν είχε καταφέρει να τον δεσμεύσει ή να τον κατασχέσει. Το προηγούμενο, αποσπασματικό πλαίσιο στερούσε από την κοινωνία την επιστροφή αυτών των πόρων, ενισχύοντας την αίσθηση ατιμωρησίας.
Η φιλοσοφία του νέου νόμου είναι ξεκάθαρη: να στερήσει από τους εγκληματίες τα οικονομικά οφέλη των πράξεών τους και να επιστρέψει στην κοινωνία όσα της αφαιρέθηκαν. Αυτό δεν είναι μόνο ζήτημα δικαιοσύνης, αλλά και δημοσιονομικής ηθικής. Σε μια χώρα που βγήκε από δεκαετή κρίση με τεράστιο κόστος για τους συνεπείς πολίτες, η αδυναμία αξιοποίησης παράνομων περιουσιών συνιστά πρόκληση για κάθε αίσθημα ισότητας και κοινωνικής ανταποδοτικότητας.
Η εφαρμογή του νέου πλαισίου φιλοδοξεί να μην αφήσει ούτε ένα «κρυμμένο θησαυρό» στο απυρόβλητο. Για πρώτη φορά, το κράτος αποκτά τα εργαλεία για να πιάσει τους παράνομους στα πράσα – και να τους αφήσει με άδεια χέρια.
