Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Today Press
Συνέντευξη της εκπροσώπου Τύπου της Νέας Δημοκρατίας, στη Μάρθα Λεκκάκου
Με φόντο μια οικονομία που δοκιμάζεται από εξωγενείς πιέσεις αλλά ταυτόχρονα επιχειρεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της, η συζήτηση για τα όρια της κρατικής παρέμβασης, την ενεργειακή στρατηγική και τη δημοσιονομική σταθερότητα αποκτά κρίσιμο χαρακτήρα. Η εκπρόσωπος Τύπου της Νέας Δημοκρατίας, Αλεξάνδρα Σδούκου, τοποθετείται για τα μέτρα κατά της ακρίβειας, υπερασπίζεται τη λογική της «σταδιακής» παρέμβασης, αναδεικνύει τον ρόλο της ενεργειακής μετάβασης και περιγράφει το κυβερνητικό αφήγημα για την οικονομική θωράκιση της χώρας, σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής και ενεργειακής αβεβαιότητας.
- Η κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόσφατα νέα μέτρα για τον περιορισμό της αισχροκέρδειας, με πλαφόν στα περιθώρια κέρδους σε καύσιμα και σε 61 βασικά προϊόντα. Η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση ότι τα μέτρα για την ακρίβεια είναι ανεπαρκή. Πώς απαντά η Νέα Δημοκρατία σε αυτή την κριτική;
Υπάρχει ένα δομικό σφάλμα στην αντίληψη της αντιπολίτευσης σε σχέση με τα μέτρα που λαμβάνει η κυβέρνηση. Υποθέτει εξαρχής ότι τα μέτρα αυτά είναι τα μόνα που θα ληφθούν για την ενίσχυση των πολιτών. Πρέπει να αντιληφθεί ότι δεν είναι εφικτό να ληφθούν εξαρχής πλήρως εμπροσθοβαρήμέτρα, δηλαδή να διατεθεί το σύνολο των διαθέσιμων πόρων από την πρώτη στιγμή. Κάτι τέτοιο θα ήταν λάθος, καθώς δεν γνωρίζουμε τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης, ούτε το εύρος και το χρονοδιάγραμμα πιθανών ευρωπαϊκών παρεμβάσεων. Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση έλαβε ένα πρώτο πακέτο μέτρων -τα πλαφόν στα περιθώρια κέρδους- με στόχο να αποτρέψει την είσοδο της κερδοσκοπίας στην αλυσίδα διανομής των προϊόντων, να αποκλείσει τη δυνατότητα οποιουδήποτε να κερδοσκοπήσει πάνω στην εξωγενή αύξηση, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους πολίτες.Σε ό,τι αφορά το επόμενο στάδιο, η κυβέρνηση εξετάζει το πώς θα αντιμετωπίσει περαιτέρω την κατάσταση. Εδώ θα πρέπει, αν και όταν χρειαστεί, να υπάρξει μια διπλή κίνηση. Σε ελληνικό επίπεδο, αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Όπως είπε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, θα πρέπει οι πολιτικές αυτές να στοχεύσουν στην προστασία των πολιτών, με έμφαση στους πιο αδύναμους, αλλά και των Ευρωπαϊκών επιχειρήσεων οι οποίες θα έχουν πρόβλημα ανταγωνιστικότητας στον βαθμό που εξαρτώνται από τα καύσιμα. Σε κάθε περίπτωση, έχουμε αποδείξει και στο παρελθόν ότι διαθέτουμε την εμπειρία και τα μέσα για να διαχειριστούμε τέτοιες κρίσεις. Διαθέτουμε την απαραίτητη «εργαλειοθήκη» και γνωρίζουμε πώς να αναπτύσσουμε τις παρεμβάσεις μας στον χρόνο.
- Την ίδια ώρα η διεθνής αστάθεια και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή δημιουργούν ανησυχίες για νέες αυξήσεις στην ενέργεια. Πόσο έτοιμη είναι η ελληνική οικονομία να αντιμετωπίσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο;
Η ελληνική οικονομία βρίσκεται στον μέγιστο δυνατό βαθμό ετοιμότητας για ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Βέβαια, καμία χώρα δεν μένει ανεπηρέαστη, όσο ισχυρή και αν είναι, όσο προετοιμασμένη και αν είναι. Αυτό που μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα είναι ότι η ελληνική οικονομία τα τελευταία επτά χρόνια έχει βελτιωθεί σημαντικά, με σχεδόν αλματώδεις ρυθμούς. Έχει ενισχύσει την ανθεκτικότητά της και έχει τα απαραίτητα δημοσιονομικά περιθώρια που μας επιτρέπουν να ανταποκριθούμε σε κρίσιμες περιστάσεις. Θα ήθελα όμως να σας γυρίσω λίγους μήνες πίσω, στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Εκεί παρακολουθήσαμε έναν άτυπο «διαγωνισμό παροχών» από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, για το ποιος θα υποσχεθεί περισσότερα. Είδαμε προτάσεις όπως η επαναφορά 13ου και 14ου μισθού και σύνταξης. Αν τότε η κυβέρνηση είχε κινηθεί με γνώμονα μια πρόσκαιρη δημοσκοπική άνοδο και είχε υιοθετήσει αυτές τις προτάσεις, θα είχε σήμερα πολύ περιορισμένες δυνατότητες να παρέμβει ουσιαστικά και να αντιμετωπίσει μια κρίση τέτοιου μεγέθους. Σήμερα, αποδεικνύεται ότι η επιλογή της κυβέρνησης και του Κυριάκου Μητσοτάκη να μην ακολουθήσει αυτή τη λογική παροχολογίας οδήγησε στην ύπαρξη εκείνης της απαραίτητης «ασπίδας» για την οικονομία και την κοινωνία, προσφέροντας τη σταθερότητα και τη θωράκιση που απαιτούνται σε μια τόσο δύσκολη συγκυρία. Αυτή είναι και η βασική διαφορά ανάμεσα στην ευθύνη της διακυβέρνησης, όπως εμείς την αντιλαμβανόμαστε και στην αντιπολίτευση που ασκούν τα κόμματα σήμερα.
- Ως πρώην Υφυπουργός Ενέργειας έχετε άμεση γνώση του ενεργειακού σχεδιασμού της χώρας. Πόσο θωρακισμένη είναι σήμερα η Ελλάδα απέναντι σε μια νέα ενεργειακή κρίση;
Η χώρα είναι σε πολύ καλύτερη κατάσταση από ό,τι ήταν όταν αναλάβαμε την διακυβέρνηση, αλλά και από την περίοδο που ξέσπασε η ενεργειακή κρίση με αιτία την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Σας το λέω με βεβαιότητα. Σήμερα έχουμε στο ενεργειακό μείγμα της χώρας σχεδόν υπερδιπλάσια συμμετοχή των ΑΠΕ σε σχέση με λίγα χρόνια πριν. Αυτό κάνει τη χώρα μας πολύ πιο ανθεκτική στις μεταβολές των διεθνών τιμών και λιγότερο εξαρτώμενη. Αυτός είναι ο λόγος που σήμερα έχουμε την πέμπτη χαμηλότερη τιμή χονδρικής στην Ευρώπη. Αυτός όμως είναι και ο δρόμος για το μέλλον, να αξιοποιήσουμε τον ήλιο και τον άνεμο που διαθέτει η χώρα μας και να πετύχουμε τον στόχο του 80% της ενέργειας μέσω ΑΠΕ έως το 2030 από το 55% σήμερα, αξιοποιώντας φυσικά και τα κοιτάσματα που μπορεί να υπάρξουν. Η Ελλάδα λοιπόν, παραγωγός από πολλαπλές πηγές, ως ενεργειακός κόμβος, αλλά και με τις επενδύσεις στην αποθήκευση ενέργειας που πραγματοποιούνται, γίνεται κάθε μέρα και πιο θωρακισμένη.
- Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέκλεισε κατηγορηματικά το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών που σημαίνει ότι η Κυβέρνηση έχει μπροστά της ακόμη σημαντικό χρόνο μέχρι το τέλος της θητείας της. Ποια είναι τα βασικά πολιτικά στοιχήματα μέχρι το 2027;
Πράγματι, ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέκλεισε το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών και, γνωρίζοντας ότι είναι απολύτως θεσμικός και συνεπής σε όσα λέει, οι εκλογές θα πραγματοποιηθούν όπως είπε, δηλαδή στο τέλος της θητείας. Αυτό σημαίνει ότι έχουμε μπροστά μας πολλή δουλειά να κάνουμε, αντιμετωπίζοντας πλέον και τις νέες ανάγκες που έχουν προκύψει μετά τον πόλεμο. Βασική προτεραιότητα, μέσα σε αυτή τη συγκυρία, είναι η διατήρηση της σταθερότητας και ο περιορισμός, όσο το δυνατόν περισσότερο, των επιπτώσεων στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις, ώστε να συνεχιστεί η αναπτυξιακή πορεία της οικονομίας. Παράλληλα συνεχίζουμε τις μεταρρυθμίσεις που έχουν προαναγγείλει: την αναδιοργάνωση των πολεοδομιών, την ολοκλήρωση του Κτηματολογίου, τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων στη Δικαιοσύνη, καθώς και την περαιτέρω αύξηση του κατώτατου μισθού, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις μας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνουμε στη μείωση της γραφειοκρατίας. Έχουν ήδη γίνει σημαντικά βήματα μέσω της ψηφιοποίησης, ωστόσο απαιτείται περαιτέρω προσπάθεια για την αντιμετώπιση του λεγόμενου «βαθέως» γραφειοκρατικού κράτους, καθώς η μείωση της γραφειοκρατίας δεν διευκολύνει μόνο την καθημερινότητα των πολιτών και των επιχειρήσεων, αλλά συμβάλλει και στον περιορισμό της διαφθοράς.
Ταυτόχρονα, κεντρικός στόχος παραμένει η ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης της χώρας. Η σημασία αυτού του στόχου έγινε εμφανής και στην πρόσφατη κρίση, όπου οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις ανταποκρίθηκαν ταχύτατα και αποτελεσματικά. Αν έπρεπε να διαλέξω ακόμα μια, θα σας έλεγα την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης από το κράτος. Ήδη έχουν γίνει τα πρώτα βήματα για την ασφαλή εισαγωγή της τεχνολογίας αυτής στην εκπαίδευση και στη δημόσια διοίκηση. Να σας θυμίσω τη συνάντηση του Πρωθυπουργού με τον Altman της OpenAI, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η δημιουργία του πρώτου AI Factory στην Ελλάδα, του «Φάρου». Πρόκειται για μια σημαντική πρωτοβουλία που θα ενισχύσει τόσο την έρευνα όσο και την ανάπτυξη εργαλείων από τις επιχειρήσεις, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην αύξηση της παραγωγικότητας και της διεθνούς ανταγωνιστικότητάς τους. Οι παρεμβάσεις αυτές είναι εκείνες οι ψηφίδες που αν κάποιος κάνει δύο βήματα πίσω, για να δει την μεγάλη εικόνα, αντιλαμβάνεται ότι οδηγούν στον παραγωγικό μετασχηματισμό της οικονομίας, όσο και στον εκμοντερνισμό του κράτους, ώστε να εξυπηρετεί αποτελεσματικότερα τους πολίτες.
- Έχει ανοίξει συζήτηση στην Ευρώπη για νέες τεχνολογίες, ακόμη και για μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες στο μέλλον. Πιστεύετε ότι αυτή η συζήτηση θα απασχολήσει σοβαρά και την Ελλάδα;
Ναι, πιστεύω ότι αυτή η συζήτηση θα γίνει σοβαρά και θα απασχολήσει ουσιαστικά και τη χώρα μας. Πρόκειται για μια συζήτηση που άνοιξε ο ίδιος ο Πρωθυπουργός από το Παρίσι, τονίζοντας ότι πρέπει να γίνει χωρίς προκαταλήψεις και ιδεολογικές αγκυλώσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, ανακοινώθηκε πως θα υπάρξει σύσταση διυπουργικής επιτροπής, η οποία θα εξετάσει κατά πόσο οι μικροί αρθρωτοί πυρηνικοί αντιδραστήρες μπορούν να αποτελέσουν μέρος της ενεργειακής στρατηγικής της χώρας. Συνεπώς, το ζήτημα θα τεθεί με θεσμικό και οργανωμένο τρόπο. Εξάλλου, είναι σαφές ότι οι ενεργειακές ανάγκες αυξάνονται διαρκώς. Και αυτό δεν οφείλεται μόνο σε αλλαγές όπως η ηλεκτροκίνηση, αλλά κυρίως στην ψηφιακή μετάβαση, η οποία εξελίσσεται σε όλους τους τομείς της οικονομίας και είναι ιδιαίτερα ενεργοβόρα. Αν αναλογιστεί κανείς τη λειτουργία των datacenters και των AI factories, γίνεται φανερό ότι απαιτούνται ολοένα και μεγαλύτερες ποσότητες ενέργειας. Επομένως, δεν αρκεί να καλύπτουμε τις σημερινές ανάγκες, οφείλουμε να σχεδιάζουμε λαμβάνοντας υπόψη τη σημαντική αύξηση της ζήτησης που θα προκύψει.
- Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να εμφανιστεί ως η βασική εναλλακτική κυβερνητική πρόταση απέναντι στη Νέα Δημοκρατία. Θεωρείτε ότι έχει διαμορφώσει ένα σαφές πολιτικό στίγμα ή παραμένει, όπως λένε στελέχη της κυβέρνησης, ένα κόμμα χωρίς ξεκάθαρη στρατηγική;
Το ΠΑΣΟΚ αντιμετωπίζει ένα σοβαρό ζήτημα στρατηγικής. Δεν έχει καταφέρει να διαμορφώσει μια σαφή πρόταση για το τι θέλει να προτείνει για τη χώρα. Το έλλειμμα αυτό μεταφέρεται αναπόφευκτα και στην καθημερινή του πολιτική στάση, δημιουργώντας συχνά αντιφάσεις και ασυνέπεια στο λόγο του. Παράλληλα, επιλογές όπως η λεγόμενη «διεύρυνση» αναδεικνύουν έλλειψη συνεκτικού σχεδίου, καθώς περιλαμβάνει ακόμη και πρόσωπα που στο παρελθόν είχαν βρεθεί σε έντονη σύγκρουση με πολιτικές που θεωρούν εμβληματικές ακόμα και σήμερα. Σε ένα δεύτερο επίπεδο, το ΠΑΣΟΚ δείχνει να παραμένει εγκλωβισμένο σε αντιλήψεις του παρελθόντος, θεωρώντας ότι η αναπαραγωγή τους μπορεί να το επαναφέρει σε πρωταγωνιστικό ρόλο. Ωστόσο, τα προβλήματα του 21ου αιώνα δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με τα εργαλεία και τις συνταγές της δεκαετίας του 1980. Το κρίσιμο ερώτημα, λοιπόν, είναι αν το ΠΑΣΟΚ θα επιλέξει να απαντήσει στις σύγχρονες ανάγκες ή αν θα συνεχίσει να κινείται με όρους του παρελθόντος. Όταν -και αν- κάνει το βήμα προς μια σύγχρονη, ρεαλιστική προσέγγιση, θα είναι θετικό για το σύνολο του πολιτικού συστήματος.
- Σε μια περίοδο διεθνούς αβεβαιότητας, θεωρείτε ότι το πολιτικό σύστημα στην Ελλάδα επιδεικνύει τον βαθμό συνεννόησης που απαιτούν οι περιστάσεις;
Η απάντηση είναι, δυστυχώς, όχι. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων που προκύπτουν από τον πόλεμο, όπου διαπιστώνουμε μία άρνηση ακόμα και για αυτονόητα. Και αυτό οφείλεται στο ότι αρκετά κόμματα έχουν διαμορφώσει την πολιτική τους ταυτότητα κυρίως σε αντιπαράθεση με την κυβερνητική πολιτική, αντί να παρουσιάζουν μια δική τους προγραμματική πρόταση. Δυστυχώς τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν έχουν δική τους πολιτική πρόταση και το μόνου που επιλέγουν είναι το «όχι σε όλα» απέναντι στην κυβέρνηση. Το ότι δεν μπορούν να υπερβούν αυτή την μηδενιστική στάση, είναι εις βάρος τους, αλλά κυρίως εις βάτος της χώρας, καθώς κάθε κυβέρνηση πρέπει να έχει μία σοβαρή αντιπολίτευση, την οποία η χώρα μας δεν διαθέτει. Εμείς πάντως συνεχίζουμε την δουλειά μας, ξέρουμε τα προβλήματα, ξέρουμε τις αδυναμίες μας και προχωράμε με έναν στόχο: να δημιουργήσουμε τις βάσεις για μία ακόμα πιο ισχυρή Ελλάδα το 2030.
