Έρχεται νέο ράλι τιμών στα καύσιμα και η προοπτική να δουν οι οδηγοί την αμόλυβδη να φλερτάρει ξανά με τα 2 ευρώ το λίτρο δεν μοιάζει πλέον με μακρινό σενάριο αλλά με απειλή των αμέσως επόμενων ημερών, αν συνεχιστεί η ξέφρενη πορεία του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές. Η νέα πολεμική ένταση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει πραγματικό σοκ στην ενέργεια, με το Brent να σκαρφαλώνει τη Δευτέρα 9 Μαρτίου έως και κοντά στα 120 δολάρια το βαρέλι σε ενδοσυνεδριακή κίνηση, πριν περιορίσει μέρος των κερδών του. Αυτό από μόνο του είναι αρκετό για να πυροδοτήσει νέο κύκλο αυξήσεων σε βενζίνη και diesel, την ώρα που στην Ελλάδα η μέση τιμή της αμόλυβδης βρισκόταν ήδη λίγο πριν από το νέο άλμα, γύρω στο 1,76 ευρώ το λίτρο στις τελευταίες διαθέσιμες πανελλαδικές μετρήσεις. Η αγορά βλέπει τώρα ένα εκρηκτικό μείγμα, καθώς η διεθνής αναταραχή περνά στα διυλιστήρια, από εκεί στις εταιρείες και τελικά στην αντλία, με το καταναλωτικό σοκ να θεωρείται σχεδόν αναπόφευκτο αν δεν υπάρξει γρήγορη αποκλιμάκωση.
Ράλι τιμών στα καύσιμα: Εβδομάδα πίεσης για βενζίνη και diesel
Οι εκτιμήσεις της αγοράς συγκλίνουν στο ότι οι αυξήσεις μπορούν να περάσουν με πολύ γρήγορο ρυθμό στην ελληνική λιανική. Το σενάριο που κυκλοφορεί έντονα είναι για σημαντικές ανατιμήσεις τόσο στην αμόλυβδη όσο και στο diesel, με τη βενζίνη να τραβά ξανά την προσοχή επειδή βρίσκεται πιο κοντά στο ψυχολογικό και πολιτικό όριο των 2 ευρώ. Η αγωνία δεν αφορά μόνο τον ιδιώτη οδηγό αλλά και το σύνολο της εφοδιαστικής αλυσίδας, επειδή το diesel επηρεάζει άμεσα μεταφορές, τροφοδοσία, κόστος διανομής και τελικά τις τιμές στα ράφια.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η αγορά δεν λειτουργεί μόνο με βάση την τρέχουσα τιμή του αργού, αλλά και με τις προσδοκίες για το τι θα ακολουθήσει. Όταν το Brent εκτινάσσεται τόσο γρήγορα και ταυτόχρονα υπάρχουν φόβοι για νέες διαταραχές στις ροές από τον Κόλπο, όλοι προεξοφλούν μεγαλύτερο κόστος στα επόμενα φορτία. Αυτό κάνει τις αυξήσεις να περνούν ταχύτερα και πιο επιθετικά. Ήδη οι διεθνείς αναλύσεις μιλούν για σοβαρό πληθωριστικό κίνδυνο, καθώς η άνοδος της ενέργειας ξυπνά μνήμες από τις πιο δύσκολες φάσεις της ενεργειακής κρίσης.
Το Brent, τα Στενά του Ορμούζ και ο φόβος για νέα ακρίβεια
Η βασική αιτία πίσω από το νέο ράλι είναι η νευρικότητα γύρω από την προσφορά πετρελαίου και τη ναυσιπλοΐα σε μία από τις πιο κρίσιμες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη. Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν στο επίκεντρο του φόβου, αφού από εκεί περνά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Όταν η αγορά φοβάται εμπλοκές στην περιοχή, ασφαλέστερες διαδρομές δεν υπάρχουν εύκολα και το ασφάλιστρο κινδύνου ανεβαίνει αμέσως.
Το αποτέλεσμα δεν σταματά στην αντλία. Η αύξηση στα καύσιμα χτυπά άμεσα μεταφορές, παραγωγή, βιοτεχνία, λιανεμπόριο και βέβαια το κόστος θέρμανσης και επαγγελματικής χρήσης. Με απλά λόγια, η βενζίνη στα 2 ευρώ δεν είναι μόνο είδηση για τους οδηγούς. Είναι προειδοποίηση για νέο κύμα ακρίβειας που μπορεί να απλωθεί σε όλη την οικονομία, ακριβώς επειδή η ενέργεια λειτουργεί σαν πολλαπλασιαστής πίεσης για κάθε κλάδο.
Στο τραπέζι Eurogroup και G7
Μέσα σε αυτό το κλίμα, το ενεργειακό κόστος πέρασε ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Το επίσημο πρόγραμμα του Eurogroup της 9ης Μαρτίου περιλαμβάνει ειδικά την ανταγωνιστικότητα της ευρωζώνης, με αναφορά στις τιμές της ενέργειας και στις επιπτώσεις τους στην οικονομία. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις σε φόρους ενέργειας, ρυθμιζόμενες χρεώσεις και ανθρακικό κόστος, σε μια προσπάθεια να ανακουφιστούν επιχειρήσεις και βιομηχανία.
Την ίδια ώρα, σε διεθνές επίπεδο εντείνονται οι συζητήσεις για πιθανή απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων. Οι Financial Times μετέδωσαν ότι οι υπουργοί Οικονομικών της G7 συζητούν το ενδεχόμενο κοινής κίνησης με τη συμμετοχή του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, ενώ το Reuters κατέγραψε ότι η αγορά παρακολουθεί ήδη τέτοιες σκέψεις ως πιθανό εργαλείο αποκλιμάκωσης. Η AP σημείωσε επίσης πως οι συζητήσεις αυτές γίνονται ακριβώς επειδή οι τιμές ξέφυγαν σε επίπεδα που θυμίζουν τις πιο ασταθείς περιόδους των τελευταίων ετών.
Το επόμενο σοκ μπορεί να έρθει από την αντλία στο ράφι
Αυτό που ανησυχεί περισσότερο δεν είναι μόνο η τιμή της βενζίνης αυτή καθαυτή, αλλά η αλυσιδωτή μετάδοση του κόστους στην υπόλοιπη αγορά. Αν το diesel πάρει κι άλλο την ανηφόρα, τότε η επίπτωση στις μεταφορές προϊόντων θα περάσει γρήγορα σε τρόφιμα, πρώτες ύλες και καθημερινές υπηρεσίες. Γι’ αυτό και το νέο ενεργειακό ράλι αντιμετωπίζεται όχι ως ένα στενό ζήτημα καυσίμων, αλλά ως προειδοποίηση για γενικευμένη ακρίβεια.
Η εικόνα, λοιπόν, είναι καθαρή και ταυτόχρονα ανησυχητική. Αν το Brent παραμείνει σε τόσο υψηλά επίπεδα ή ξαναδοκιμάσει την περιοχή των 120 δολαρίων, το σενάριο για αμόλυβδη στα 2 ευρώ αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη πιθανότητα. Και τότε η συζήτηση δεν θα αφορά μόνο το πόσο κοστίζει ένα γέμισμα ρεζερβουάρ, αλλά το πώς μια νέα διεθνής κρίση θα περάσει ξανά με βία στην τσέπη νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
