Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Today Press
Αποκλειστικό – Πέτρος Κουβάτσος
Η Στερεά Ελλάδα παραμένει σήμερα η μοναδική Περιφέρεια της χώρας χωρίς δικό της αυτόνομο, φερώνυμο ακαδημαϊκό ίδρυμα. Το ζήτημα της ίδρυσης (ή ακριβέστερα της επανίδρυσης) του Πανεπιστημίου Στερεάς Ελλάδας έχει επανέλθει δυναμικά στον δημόσιο διάλογο αυτήν την περίοδο, αποτελώντας το κεντρικό αίτημα τοπικών φορέων, της αυτοδιοίκησης και της ακαδημαϊκής κοινότητας για την αναπτυξιακή και δημογραφική θωράκιση της περιοχής.
Η Ιστορική Διαδρομή: Μια Σύντομη Πορεία
Το αρχικό Πανεπιστήμιο Στερεάς Ελλάδας ιδρύθηκε με το Προεδρικό Διάταγμα 92/2003 (ΦΕΚ 83τ.Α’/2003). Στόχος του ήταν η περιφερειακή ανάπτυξη, η αποκέντρωση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και η κάλυψη των αναπτυξιακών αναγκών της περιοχής. Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του, το ίδρυμα περιλάμβανε δύο τμήματα:
Τμήμα Πληροφορικής με Εφαρμογές στη Βιοϊατρική (ίδρυση 2004) με έδρα τη Λαμία.
Τμήμα Περιφερειακής Οικονομικής Ανάπτυξης (ίδρυση 2005) με έδρα τη Λιβαδειά.
Παρά τη δυναμική του εκκίνηση, το πανεπιστήμιο έπεσε θύμα του σχεδίου αναδιάρθρωσης «Αθηνά» το 2013. Με το Π.Δ. 99/2013, το ίδρυμα καταργήθηκε και τα τμήματά του εντάχθηκαν στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και στο Πάντειο Πανεπιστήμιο αντίστοιχα.
Η νέα διεκδίκηση και οι πρόσφατες εξελίξεις
Τα τελευταία χρόνια, η έλλειψη αυτόνομης πανεπιστημιακής έδρας θεωρείται από την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας ως σοβαρό πλήγμα στην «ισοπολιτεία» έναντι των υπόλοιπων περιφερειών.
Ο Περιφερειάρχης, Φάνης Σπανός, έχει χαρακτηρίσει τη δημιουργία του πανεπιστημίου ως «όπλο στη δημογραφική θωράκιση» της περιοχής, καταθέτοντας σχετικό αίτημα σε επιτροπές της Βουλής.
Κρίσιμα ορόσημα στην πρόσφατη προσπάθεια περιλαμβάνουν:
– Ομόφωνη Στήριξη: Τον Οκτώβριο του 2025, το Περιφερειακό Συμβούλιο έδωσε ομόφωνο «ναι» στην πρόταση ίδρυσης.
– Διεκδίκηση Έδρας: Οι πόλεις της Λαμίας και της Χαλκίδας έχουν εκφράσει έντονο ενδιαφέρον για να φιλοξενήσουν την έδρα του νέου ιδρύματος.
– Θεσμική Διαδικασία: Η κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ότι ο τελικός λόγος ανήκει στην Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), η οποία αξιολογεί τις μελέτες βιωσιμότητας και την ακαδημαϊκή αναγκαιότητα.
Προκλήσεις και Προοπτικές
Η ίδρυση ενός νέου πανεπιστημίου δεν είναι μόνο θέμα τοπικού γοήτρου, αλλά μια σύνθετη εξίσωση που απαιτεί:
– Χρηματοδότηση: Δημιουργία αποτελεσματικών χρηματοδοτικών εργαλείων για υποδομές και προσωπικό.
– Σύνδεση με την Παραγωγή: Τα τμήματα πρέπει να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς εργασίας στη Στερεά Ελλάδα (π.χ. βιομηχανία, αγροδιατροφή, τουρισμός).
– Ακαδημαϊκή Αυτοτέλεια: Η μετατροπή των υπαρχόντων δομών (όπως τα τμήματα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας που εδρεύουν στη Λαμία) σε ένα νέο, αυτόνομο οργανισμό.
Σύμφωνα με τις πρόσφατες δηλώσεις της Υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη, η διαδικασία βρίσκεται σε φάση επεξεργασίας προτάσεων από την ειδική επιτροπή. Οι πολίτες της Στερεάς Ελλάδας αναμένουν πλέον με ενδιαφέρον τις οριστικές αποφάσεις, ελπίζοντας ότι ο ακαδημαϊκός χάρτης της χώρας θα αποκαταστήσει την ιστορική αυτή «παράλειψη».
Στην 110η Σύνοδο Πρυτάνεων Ελληνικών Πανεπιστημίων ο Περιφερειάρχης
Ο Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας Φάνης Σπανός κλήθηκε και συμμετείχε, στην 110η Σύνοδο Πρυτάνεων Ελληνικών Πανεπιστημίων, που πραγματοποιήθηκε στο Βόλο.
Εκπροσωπώντας και την Ένωση Περιφερειών Ελλάδας, ο κ. Σπανός επαίνεσε γενικότερα το σύνολο της ακαδημαϊκής κοινότητας για την προσφορά της στα κοινά και ειδικότερα τον Καθηγητή Χαράλαμπο Μπιλλίνη και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας για την ουσιαστική συμβολή τους στην αντιμετώπιση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.
Μετά την ομιλία του στην Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Περιφερειών της Βουλής, ο Περιφερειάρχης Φάνης Σπανός επέλεξε τη Σύνοδο Πρυτάνεων, προκειμένου να καταθέσει θεσμικά και να τεκμηριώσει ενώπιον της ακαδημαϊκής κοινότητας το καθολικό και απολύτως δίκαιο αίτημα ίδρυσης Πανεπιστημίου Στερεάς Ελλάδας.
Επεσήμανε αρχικά την εξαιρετική συνεργασία της Περιφέρειας με τα 3 Πανεπιστήμια που διατηρούν Σχολές στην Στερεά Ελλάδα και υποστηρίζονται έμπρακτα με έργα κατασκευής ή ανακατασκευής φοιτητικών εστιών, όπως επίσης και με δράσεις προμήθειας και εγκατάστασης σύγχρονου εργαστηριακού εξοπλισμού. Έργα και δράσεις, συνολικού προϋπολογισμού άνω των 10.000.000 ευρώ.
Υπενθύμισε ακολούθως, ότι η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας είναι η μόνη δίχως φερώνυμο Πανεπιστημιακό ίδρυμα και ξεκαθάρισε ότι η ίδρυσή του δεν είναι ζήτημα τοπικού ναρκισσισμού ή μόνο συμβολισμού, αλλά ουσιαστικό βήμα για την ανάπτυξη της Στερεάς Ελλάδας και τη δημογραφική θωράκιση!
Τόνισε, όπως είχε κάνει και στη Βουλή, ότι η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας είναι η Περιφέρεια των Δελφών και των Θερμοπυλών, που διαθέτει:
– Την ισχυρότερη βιομηχανική συγκέντρωση της χώρας, στα Οινόφυτα.
– Το πλουσιότερο ιαματικό δυναμικό στη χώρα.
– Τον δεύτερο μεγαλύτερο κάμπο της χώρας, την Κωπαΐδα.
– Τεράστιο δυναμικό στην εκτατική και εντατική κτηνοτροφία.
– Τον ισχυρότερο πόλο χειμερινού Τουρισμού, τον Παρνασσό.
«Μείζον ζήτημα για την Περιφέρεια μας είναι η ίδρυση Πανεπιστημίου Στερεάς Ελλάδας, το οποίο -σε συνεργασία και με τα υπάρχοντα- θα συνδέσει τους νέους μας με την καινοτομία και την έρευνα, με όλα αυτά που θα τους βοηθήσουν να μείνουν, να σπουδάσουν και να παράξουν όφελος στον τόπο τους», όπως σημείωσε ο Περιφερειάρχης Φάνης Σπανός.
Ολοκλήρωσε δε τον χαιρετισμό του στην 110η Σύνοδο «με την.. ευχή -όπως χαρακτηριστικά είπε- στην επόμενη Σύνοδο Πρυτάνεων να καλωσορίσετε το 25ο μέλος αυτής της οικογένειας, το Πανεπιστήμιο Στερεάς Ελλάδας!»
Ο Περιφερειάρχης στην Today Press για το Πανεπιστήμιο
Ο Περιφερειάρχης, κ. Φάνης Σπανός, δήλωσε στην εφημερίδα μας για την ίδρυση Πανεπιστημιακού ιδρύματος στην Στερεά Ελλάδα:
«Ανοίξαμε τη μάχη για την ίδρυση Πανεπιστημιακού ιδρύματος στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας. Και το κάναμε απολύτως θεσμικά, από το βήμα της Βουλής, και μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου που επιτρέπει την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων στη χώρα μας και διαμορφώνει πλέον ένα νέο τοπίο στο χώρο της Τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Επαναφέραμε στο προσκήνιο και με τη δυναμική του πρέπει, μια διεκδίκηση απολύτως δικαιολογημένη, που ενώνει όλους τους Στερεοελλαδίτες. Γιατί είναι πάνδημο το αίτημα για την ίδρυση ενός Πανεπιστημιακού ιδρύματος, το οποίο οφείλει να έχει ρόλο:
- Ακαδημαϊκής και επιστημονικής προαγωγής των αναπτυξιακών στόχων και προτεραιοτήτων του τόπου μας.
- Ισχυρού χωροταξικού πόλου. Αυτό που συχνά ευτελίζουμε στο δημόσιο διάλογο, μιλώντας απαξιωτικά για γκαρσονιέρες και καφετέριες. Ένα περιφερειακό Πανεπιστήμιο, όμως, είναι ένα οικοσύστημα το οποίο προάγει την περιφερειακή οικονομία και ως τέτοιο πρέπει να αναγνωρίζεται!
- Δημογραφικής προστασίας σε μια περιφέρεια που αφαιμάζεται καθημερινά!
Σε αυτήν τη βάση, διεκδικούμε την ίδρυση Πανεπιστημίου Στερεάς Ελλάδας με ακαδημαϊκά αντικείμενα, τα οποία πρέπει να προσιδιάζουν στα ιδιαίτερα κοινωνικά και αναπτυξιακά χαρακτηριστικά, καθώς και στη συνολική φυσιογνωμία της Στερεάς Ελλάδας. Παράλληλα δε, να είναι ελκυστικά για καθηγητές και φοιτητές και να ανταποκρίνονται στη σύγχρονη εποχή και στις εξελίξεις. Αυτό διεκδικούμε από την Πολιτεία. Αυτό οφείλουμε στα παιδιά μας!»
«Κρίσιμο σημείο συνάντησης για την Αυτοδιοίκηση η OTA EXPO»
Προφανώς και θέσαμε στον Περιφερειάρχη την επιστροφή της Έκθεσης OTA EXPO στις 8 & 9 Ιουνίου του 2026, στο Ωδείον Αθηνών και τόνισε σχετικά:
«Η OTA EXPO αποτελεί ένα κρίσιμο σημείο συνάντησης για την Αυτοδιοίκηση, σε μια περίοδο που οι προκλήσεις για τις Περιφέρειες και τους Δήμους απαιτούν ταχύτητα, συνέργειες και καινοτομία.
Κανένας βαθμός διοίκησης δεν μπορεί να πετύχει μόνος του. Μόνο με συνεργασία, εξωστρέφεια και ανταλλαγή καλών πρακτικών μπορούμε να μετατρέψουμε τις κρίσεις σε ευκαιρίες και να χτίσουμε μια Αυτοδιοίκηση σύγχρονη, αποτελεσματική και, πάνω από όλα, δίπλα στον πολίτη.»
