Μια απόφαση που χαρακτηρίζεται ως σταθμός για το χρηματοοικονομικό σύστημα και τους ευάλωτους δανειολήπτες εκδόθηκε από τον Άρειος Πάγος, αλλάζοντας ριζικά τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται ο νόμος Κατσέλη. Σύμφωνα με την κρίση του ανώτατου δικαστηρίου, οι τόκοι στα δάνεια που έχουν ενταχθεί στο καθεστώς του Ν. 3869 πρέπει να προσμετρώνται στη μηνιαία δόση και όχι στο κεφάλαιο, γεγονός που δημιουργεί νέα δεδομένα τόσο για τους δανειολήπτες όσο και για τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Η απόφαση αυτή, σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στον τραπεζικό κλάδο και στους servicers, ανατρέπει την έως σήμερα πρακτική και προκαλεί έντονο προβληματισμό, καθώς το διαχειριστικό κόστος που θα απαιτηθεί για την προσαρμογή των συστημάτων και των ρυθμίσεων εκτιμάται ότι θα είναι τεράστιο. Την ίδια στιγμή, όμως, για τους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη η εξέλιξη αυτή εκλαμβάνεται ως σαφής δικαίωση.
Δάνεια νόμου Κατσέλη και ο νέος τρόπος υπολογισμού των τόκων
Η απόφαση του Αρείου Πάγου δημιουργεί ένα διαφορετικό πλαίσιο σε σχέση με όσα ίσχυαν μέχρι σήμερα, καθώς αμφισβητείται ευθέως το κατά πόσο οι δικαστικές ρυθμίσεις του Ν. 3869 πρέπει να εκτοκίζονται στο κεφάλαιο, όπως συμβαίνει διεθνώς, ή αν στην πράξη οδηγούν σε ένα καθεστώς σχεδόν άτοκης αποπληρωμής. Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις των εταιρειών διαχείρισης χρέους, το ζήτημα αυτό είχε τεθεί και στην ειδική επιτροπή της Τράπεζας της Ελλάδος, χωρίς ωστόσο να έχει δοθεί σαφής απάντηση μέχρι σήμερα.
Μιλάμε για περίπου 50.000 δάνεια, συνολικού ύψους περίπου 5 δισ. ευρώ, με τον αριθμό των εμπλεκόμενων νοικοκυριών να είναι ακόμη μεγαλύτερος λόγω εγγυητών και περιπτώσεων πολλαπλών δανειοληπτών. Η απόφαση αυτή επηρεάζει όχι μόνο τις εκκρεμείς υποθέσεις, αλλά και το υφιστάμενο χαρτοφυλάκιο ρυθμισμένων δανείων.
Επιπτώσεις στον Ηρακλή και στις εγγυήσεις του Δημοσίου
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των servicers, η μεγαλύτερη επίπτωση αφορά τα χαρτοφυλάκια HAPS, δηλαδή εκείνα που έχουν τιτλοποιηθεί στο πλαίσιο του προγράμματος «Ηρακλής». Η αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των τόκων δημιουργεί σημαντικό κίνδυνο στις χρηματοροές των τιτλοποιήσεων. Έκθεση της KPMG, που κατατέθηκε στο δικαστήριο για λογαριασμό των ΕΕΔΑΔΠ, εκτιμά ότι η αρνητική επίπτωση μπορεί να φτάσει περίπου το 1 δισ. ευρώ, με άμεσο κίνδυνο ζημίας για το Δημόσιο μέσω των εγγυήσεων που έχουν παρασχεθεί.
Παρά τις διαβεβαιώσεις ότι η απόφαση δεν σχετίζεται με το γενικό πτωχευτικό δίκαιο, αρκετοί εκτιμούν ότι για λόγους ισότητας το σκεπτικό θα επιχειρηθεί να επεκταθεί και στον εξωδικαστικό μηχανισμό, δημιουργώντας έναν νέο κύκλο διεκδικήσεων.
