Δύο Ελλάδες αποτυπώνονται καθαρά στα τελευταία στοιχεία για τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο. Από τη μία, τα νοικοκυριά και οι μικροοφειλέτες που συμμορφώνονται, ρυθμίζουν και σταδιακά βγαίνουν από το κόκκινο. Από την άλλη, μια κλειστή λέσχη μεγαλοοφειλετών που συσσωρεύει χρέη δισεκατομμυρίων ευρώ, χωρίς διάθεση συνεννόησης ή αποπληρωμής.
Απέναντι σε αυτή την εικόνα, η ΑΑΔΕ περνά σε φάση πλήρους ενεργοποίησης, με εκτεταμένο «σαφάρι» εντοπισμού περιουσιακών στοιχείων, εντός και εκτός Ελλάδας.
Οι πολλοί που προσπαθούν
Ο συνολικός αριθμός των οφειλετών μειώνεται, εξέλιξη που αποδίδεται σχεδόν αποκλειστικά στις χαμηλές κατηγορίες χρεών. Οφειλές έως 3.000 ευρώ υποχωρούν τόσο σε πλήθος όσο και σε συνολικό ποσό, επιβεβαιώνοντας ότι τα νοικοκυριά αξιοποιούν τις περισσότερες δόσεις και τις ρυθμίσεις που προσφέρει το σύστημα.
Η αύξηση των δόσεων σε φόρους όπως ο ΕΝΦΙΑ λειτούργησε ως βαλβίδα αποσυμπίεσης, επιτρέποντας καλύτερο προγραμματισμό και έγκαιρες πληρωμές. Δεν είναι τυχαίο ότι στα χαμηλά ποσά καταγράφονται και τα υψηλότερα ποσοστά ρύθμισης.
Με απλά λόγια: όσοι μπορούν, πληρώνουν.
Οι λίγοι που χρωστούν… σχεδόν τα πάντα
Η εικόνα αλλάζει δραματικά όσο ανεβαίνει το ύψος της οφειλής. Στην κορυφή της πυραμίδας, ένα απειροελάχιστο ποσοστό οφειλετών συγκεντρώνει τη συντριπτική πλειονότητα των χρεών προς το Δημόσιο.
Λιγότερο από το 0,3% των οφειλετών χρωστά πάνω από το 75% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου. Πρόκειται για περίπου 10.000 φυσικά και νομικά πρόσωπα, με χρέη που ξεπερνούν συνολικά τα 85 δισ. ευρώ.
Οι περισσότερες περιπτώσεις αφορούν επιχειρήσεις, πολλές από τις οποίες έχουν παύσει δραστηριότητα. Ωστόσο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν χιλιάδες φυσικά πρόσωπα με πολύ μεγάλες οφειλές και σχεδόν μηδενική διάθεση ρύθμισης. Σε αυτές τις κατηγορίες, οι ρυθμίσεις είναι πρακτικά ανύπαρκτες.
Διεθνές δίκτυο πληροφοριών
Το νέο όπλο της ΑΑΔΕ είναι η διεθνής συνεργασία. Η Ελλάδα συμμετέχει πλέον σε εκτεταμένο μηχανισμό ανταλλαγής φορολογικών στοιχείων με δεκάδες χώρες, αποκτώντας πρόσβαση σε δεδομένα για ακίνητα και λοιπά περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό.
Η βάση δεδομένων αυτή θεωρείται κρίσιμη για τον εντοπισμό περιουσίας που έως σήμερα παρέμενε εκτός ελληνικού ελέγχου και αξιοποιείται για στοχευμένους ελέγχους μεγαλοοφειλετών.
Από την ανοχή στη δέσμευση
Η νέα στρατηγική της ΑΑΔΕ δεν περιορίζεται στην είσπραξη παλαιών χρεών. Περιλαμβάνει συνεχή παρακολούθηση της πορείας κάθε οφειλής από τη στιγμή που γεννιέται, με τη βοήθεια συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης.
Για περιπτώσεις συστηματικής και μακροχρόνιας ασυμμόρφωσης, το πλαίσιο είναι ξεκάθαρο: δεσμεύσεις τραπεζικών λογαριασμών, κινητής και ακίνητης περιουσίας, χωρίς άλλες καθυστερήσεις.
Ο στόχος είναι φιλόδοξος αλλά πολιτικά σαφής: διπλασιασμός της εισπραξιμότητας των πραγματικών ληξιπρόθεσμων χρεών μέσα στην επόμενη τετραετία. Όχι πιέζοντας εκείνους που ήδη πληρώνουν, αλλά πηγαίνοντας κατά μέτωπο σε όσους χρωστούν πολλά και κρύβονται καλύτερα.
