Δημοσιεύτηκε στην ψηφιακή εφημερίδα Ipaper
Επιμέλεια: Μάρθα Λεκκάκου
Στη συνέντευξη που παραχωρεί στην ipaper η πρόεδρος της Πανελλαδικής Ομοσπονδίας Κέντρων Δια Βίου Μάθησης, Λαμπρίνα Κακιούζη, υπογραμμίζει ότι «η κατάρτιση είναι η εξέλιξη, δεν είναι προνόμιο ή επίδομα, αλλά επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό και στην ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Ενεργοποιεί τον άνεργο, του δίνει ξανά θέση στην κοινωνία και τον οδηγεί σε μια νέα επαγγελματική αρχή. Πρέπει να θεσμοθετηθεί εξάμηνο πλάνο κατάρτισης, με διαβούλευση όλων των φορέων, ώστε τα προγράμματα να είναι ουσιαστικά και όχι αιφνιδιαστικά. Παράλληλα, η χώρα μας πρέπει να αξιοποιήσει τα νέα μυαλά, συνδέοντας τη γνώση με την παραγωγή. Η κατάρτιση είναι το κλειδί για ένα καλύτερο αύριο.»
Γιατί πρέπει να επενδύσουμε στην κατάρτιση;
Η κατάρτιση είναι η ίδια η έννοια της εξέλιξης. Δεν αποτελεί προνόμιο, αλλά κοινωνική αναγκαιότητα. Είναι η πιο ισχυρή απάντηση στις προκλήσεις της εποχής, ένα εργαλείο ενδυνάμωσης του ανθρώπου απέναντι στις μεταβολές της οικονομίας και της τεχνολογίας. Στην Πανελλαδική Ομοσπονδία Κέντρων Διά Βίου Μάθησης (ΚΔΒΜ), τοποθετούμε τον άνθρωπο στο επίκεντρο κάθε πρωτοβουλίας, όχι θεωρητικά αλλά ουσιαστικά, με δράσεις που χτίζουν δεξιότητες, ενισχύουν την απασχολησιμότητα και καλλιεργούν αυτοπεποίθηση. Η κατάρτιση είναι εργαλείο ελευθερίας.
Ποιος είναι ο ρόλος της κατάρτισης για τον άνεργο;
Η κατάρτιση δεν είναι απλώς μια επιδοτούμενη δραστηριότητα, αλλά μια διαδικασία ενεργοποίησης. Βοηθά τον άνεργο να ξαναβρεί τον ρυθμό του, να σταθεί στα πόδια του και να ορίσει ξανά τον επαγγελματικό του προσανατολισμό. Μέσα από τη γνώση, αποκτά πρόσβαση σε νέες ευκαιρίες και νέα νοήματα ζωής. Είναι το πρώτο βήμα για μια νέα αρχή με αξιοπρέπεια και ουσιαστική ένταξη στην κοινωνία και την αγορά εργασίας.
Τι πρέπει να αλλάξει στον σχεδιασμό των προγραμμάτων;
Ο σχεδιασμός των δράσεων κατάρτισης πρέπει να αποκτήσει στρατηγικό βάθος και θεσμική συνέπεια. Απαιτείται εξάμηνος προγραμματισμός, με συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων: εργοδοτών, κοινωνικών εταίρων, πιστοποιημένων παρόχων και τοπικής αυτοδιοίκησης. Η σημερινή πραγματικότητα των αποσπασματικών προκηρύξεων, με αιφνιδιαστικά deadlines και τεχνικές προδιαγραφές που αλλάζουν χωρίς διάλογο, υπονομεύει την ποιότητα. Αν δεν δοθεί χρόνος για σωστή προετοιμασία, δεν μπορούμε να μιλάμε για ποιοτική εκπαίδευση.
Πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε καλύτερα τα νέα μυαλά της χώρας μας;
Η χώρα μας διαθέτει εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό, νέους με δεξιότητες, ενέργεια και προοπτική. Αυτό που λείπει είναι οι ευκαιρίες ένταξης και ενεργοποίησης. Η κατάρτιση πρέπει να τους εντάξει στην παραγωγική διαδικασία, όχι ως ωφελούμενους, αλλά ως πρωταγωνιστές. Αν συνεχίσουμε να αντιμετωπίζουμε την κατάρτιση απλώς ως επίδομα, δεν επενδύουμε αλλά αναλώνουμε πόρους. Η Ομοσπονδία μας υποστηρίζει ένα νέο μοντέλο: η κατάρτιση να συνδέεται με τις ανάγκες των επιχειρήσεων, να ενσωματώνει πρακτική εφαρμογή και να είναι εφαλτήριο καινοτομίας και εξέλιξης.
Πώς σχολιάζετε τη χαμηλή συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στα προγράμματα αιχμής που προκήρυξε η ΔΥΠΑ;
Η χαμηλή συμμετοχή δεν είναι σύμπτωση· είναι προειδοποίηση. Δεν μπορείς να ζητάς από θεσμικούς φορείς να καταθέσουν εκπαιδευτικό υλικό 400 ωρών μέσα σε έναν μήνα. Πρόκειται για ένα τεχνικά απαιτητικό έργο που δεν μπορεί να παραχθεί ποιοτικά υπό ασφυκτική πίεση. Η διοικητική αυτή προσέγγιση δεν ευνοεί ούτε τη διαφάνεια ούτε την ουσία. Το μήνυμα των εταίρων είναι σαφές και ήδη αξιολογείται από αρμόδιους θεσμούς. Η ανάγκη επανεξέτασης της προκήρυξης είναι αυτονόητη.
Ανταποκρίνονται τα σημερινά προγράμματα στις ανάγκες της αγοράς;
Όχι επαρκώς. Η αγορά ζητά εξειδίκευση, ευελιξία και άμεση εφαρμοσιμότητα. Αντί γι’ αυτό, έχουμε αποσπασματικές δράσεις χωρίς σαφή στόχευση και χωρίς προετοιμασία. Χωρίς σοβαρό διάλογο, χάνουμε την ευκαιρία να σχεδιάσουμε σύγχρονα προγράμματα, να προσελκύσουμε νέους ποιοτικούς παρόχους και να δημιουργήσουμε εκπαιδευτικό περιεχόμενο που πραγματικά ανταποκρίνεται στις δεξιότητες του αύριο.
Ποιο είναι το βασικό εμπόδιο που αντιμετωπίζουν τα Κέντρα Διά Βίου Μάθησης;
Οι συνεχείς αλλαγές στις τεχνικές προδιαγραφές και οι υπερβολικοί διοικητικοί περιορισμοί. Ο Εθνικός Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (ΕΟΠΠΕΠ) απορρίπτει λογισμικά που δεν είναι στις τρεις τελευταίες εκδόσεις, ενώ η ΔΥΠΑ επιβάλλει απαιτήσεις για το προσωπικό και το syllabus που οδηγούν σε αποκλεισμούς. Αντί να ενισχύουμε την ποιότητα, δημιουργούμε τεχνητά εμπόδια και περιορίζουμε την καινοτομία.
Πώς θα γίνει η κατάρτιση μοχλός ανάπτυξης;
Μόνο αν τη δούμε ως εθνική προτεραιότητα και όχι ως αποσπασματική παροχή. Η κατάρτιση είναι δημόσιο αγαθό. Πρέπει να διασφαλίσουμε διαφάνεια, προβλεψιμότητα, εξάμηνο προγραμματισμό και ουσιαστική συμμετοχή όλων των φορέων. Οι επιχειρήσεις αναζητούν προσωπικό και δεν βρίσκουν, ενώ οι άνεργοι δεν βρίσκουν θέσεις. Η αντίφαση είναι αποκαλυπτική: αν δεν μετατρέψουμε την κατάρτιση σε εργαλείο στρατηγικής απασχόλησης, θα συνεχίσουμε να παράγουμε αναντιστοιχίες.
