Δημοσιεύτηκε στην έντυπη εφημερίδα Today Press
του Δημήτρη Γιαννακόπουλου
Την ίδια ώρα, οι προμηθευτές ενέργειας προεξοφλούν διεθνώς θερινό κύμα ανατιμήσεων γι’ αυτό και στα τιμολόγια Μαΐου και Ιουνίου, παρά την σοβαρή υποχώρηση της τιμής της χονδρεμπορικής, οι τιμές έχουν αυξηθεί αθροιστικά στο δίμηνο άνω από 60% με την χρέωση της κιλοβατώρας να προσεγγίζει στους ιδιώτες μη καθετοποιημένους προμηθευτές έως και τα 19 λεπτά τον Ιούνιο.
Τον τόνο των αυξήσεων έδωσε η ΔΕΗ, η οποία τον Μάιο ανέβασε το ειδικό τιμολόγιο κατά 16,5% και τον Ιούνιο πρόσθεσε αύξηση επιπλέον 5,88% δηλαδή αθροιστικά άνοδο πάνω από 22%. Δεν είναι τυχαίο ότι στο σχολιασμό των νέων τιμολογίων Ιουνίου, η Επιχείρηση προειδοποίησε για αύξηση της χονδρεμπορικής τιμής κάτι που όπως ανέφερε αποτυπώνεται και στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) τόσο στην Ελλάδα, όσο και σε ολόκληρη τη ΝΑ Ευρώπη.
Πολλοί εκτιμούν ότι πίσω από την περσινή αναταραχή βρίσκεται ένας αλγόριθμος που καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις ροές ηλεκτρισμού από τη Γερμανία προς την Αυστρία και από εκεί προς την Ουγγαρία – τη χώρα-πύλη του νοτιοανατολικού διαδρόμου, μέσω του οποίου η άνοδος των τιμών μεταφέρθηκε πέρυσι και στις χώρες του Νότου, όπως η Ελλάδα, η Βουλγαρία και η Ρουμανία.
Άμεση προτεραιότητα
Το ζήτημα έχει πλέον αναχθεί σε άμεσης προτεραιότητας θέμα και δεν είναι τυχαίο πως συζητήθηκε εκτενώς στις Βρυξέλλες στο πρόσφατο συνέδριο της Eurelectric.
Χαρακτηριστική ήταν η ομιλία του Ρουμάνου υπουργού Ενέργειας, Σεμπάστιαν Μπουρντούτσα. Καυτηριάζοντας τις διαρθρωτικές αδυναμίες του ευρωπαϊκού ενεργειακού πλαισίου, ο υπουργός σημείωσε ότι στην πράξη η αγορά λειτουργεί περισσότερο ως σύνολο εθνικών συστημάτων παρά ως πραγματικά ενοποιημένη. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε τη σημαντική απόκλιση τιμών μεταξύ Δυτικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
«Την ώρα που η Ελλάδα, η Ρουμανία και η Βουλγαρία πληρώνουν σχεδόν 90 ευρώ ανά μεγαβατώρα για το ρεύμα, στη Γαλλία η τιμή κινείται σταθερά στα 17 ευρώ», σημείωσε με νόημα ο υπουργός Ενέργειας , κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου ενόψει καλοκαιριού. Όπως τόνισε, οι τρεις χώρες ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναλάβει άμεσες και ουσιαστικές πρωτοβουλίες για την αποτροπή ενός νέου κύματος αυξήσεων, καθώς πλησιάζει η περίοδος υψηλής ζήτησης. Και το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις τιμές. «Κανένας από τους παράγοντες που συνέβαλαν στην περσινή κρίση δεν έχει βελτιωθεί – αντίθετα, ορισμένοι έχουν επιδεινωθεί», πρόσθεσε, αναφερόμενος στις απαρχαιωμένες ενεργειακές υποδομές και τη χαμηλή διασυνδεσιμότητα των δικτύων στην περιοχή.
Κατασκευαστικός κλάδος
Αντίστοιχα προβλήματα ανακύπτουν και σε άλλους τομείς, ιδίως στον κατασκευαστικό κλάδο και τα ακίνητα. Όπως εξηγούν οι συλλογικοί φορείς των μηχανικών, «ο τεράστιος αριθμός υποσταθμών που έχουν δεσμευθεί δημιουργούν συμφόρηση στο σύστημα και ο φορέας ουσιαστικά αδυνατεί τόσο να εξαγοράσει τους υποσταθμούς, όπως οφείλει βάσει της νομοθεσίας, να τους εξοπλίσει αλλά και να κατασκευάσει». Βάσει νόμου, κάθε νέα οικοδομή που έχει δεσμευμένο υποσταθμό θα ηλεκτροδοτηθεί όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία εξαγοράς, εξοπλιστεί και εγκατασταθεί ο υποσταθμός, καθώς ο ΔΕΔΔΗΕ προβλέπει να ηλεκτροδοτήσει κάθε νέα οικοδομή από το δικό της υποσταθμό. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο ο νομικός έλεγχος για την εξαγορά του υποσταθμού απαιτεί μήνες, πόσο δε να εγκριθούν τα ποσά και να διεκπεραιωθούν οι απαραίτητες εργασίες κατασκευής.
Αυτή η πρακτική όμως έχει δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα που οδηγούν την αγορά ακινήτων σε αδιέξοδο: 1) Οι νέες οικοδομές παραμένουν χωρίς ρεύμα για μήνες και σύντομα για χρόνια, καθώς η εταιρεία καθυστερεί να αγοράσει ή να μισθώσει τους υποσταθμούς και αντιμετωπίζει τεράστιες προκλήσεις ως προς τους χρόνους ολοκλήρωσης της εγκατάστασης λόγω ελλείψεως προσωπικού, συνεργείων, εξοπλισμού και πόρων. Και 2) φημολογείται ότι υπάρχουν κυκλώματα τα οποία εκμεταλλεύονται το συγκεκριμένο πρόβλημα και ζητούν υπέρογκα ποσά από τους κατασκευαστές και ιδιοκτήτες είτε για την απαλλαγή από την υποχρέωση κατασκευής υποσταθμού είτε για την επιτάχυνση της σύνδεσης με το δίκτυο.
